اعراب
مصدر مؤوّل از
« أَنْ تَبَرُّوهُمْ »
بدل اشتمال از
« الَّذِينَ لَمْ يُقاتِلُوكُمْ »
و از اين قبيل است مصدر مؤوّل از
« أَنْ تَوَلَّوْهُمْ » .
كشورهاى دوست و كشورهاى دشمن
قرآن كريم به صلح فراخوانده و از كشتار و جنگ نهى كرده است ، مگر اينكه به منظور دفاع از خود باشد و يا با هدفگرفتن حق ستمديده از ستمگر صورت گيرد . به عامل نخست جنگ ، آيهء 190 از سورهء بقره اشاره مىكند : « با كسانىكه با شما جنگ مىكنند ، در راه خدا بجنگيد و تعدّى مكنيد ؛ زيرا خدا تعدّىكنندگان را دوست ندارد » . امّا به عامل دوم ، در آيه 10 از سورهء حجرات اشاره مىكند : « و اگر دو گروه از مؤمنان با يكديگر به جنگ برخاستند ، ميانشان آشتى افكنيد و اگر يك گروه به ديگرى تعدّى كرد ، با آنكه تعدّى كرده است بجنگيد تا به فرمان خدا بازگردد » . قرآن جنگهايى را كه بهمنظور ويرانگرى و تسلّط بر روزىها و منابع ثروت ديگران صورت مىگيرد ، محكوم كرده است : « و به مردم چيزهايشان را كم مدهيد و چون تبهكاران در زمين فساد مكنيد » . « 1 » نيز قرآن گفته است : « اين سراى آخرت را از آن كسانى ساختهايم كه در اين جهان نه خواهان برترىجويى هستند و نه خواهان فساد و سرانجام نيك از آن پرهيزگاران است » . « 2 » اين آيه از آياتى است كه آخرت را به دنيا و نشئهء دوم را به نشئهء نخست پيوند مىدهد . به آيه 142 از سورهء آل عمران ، در جلد دوم ، بخش : « قيمت بهشت » نگاه كنيد .
قرآن در ضمن چندين آيه به صلح تشويق كرده است از جمله ، در آيه 208 از سورهء
هامش
( 1 ) . هود ( 11 ) آيهء 85 .
( 2 ) . قصص ( 28 ) آيهء 83 .