را مىگيرد و وى را به سوى هدفش ره مىنمايد و به او براى انجام كارش بينايى مىبخشد : « هركس خواهان ثواب اين جهانى باشد به او مىدهيم و هركس خواهان ثواب آن جهان باشد به او مىدهيم » . « 1 »
فَوَيْلٌ لِلْقاسِيَةِ قُلُوبُهُمْ مِنْ ذِكْرِ اللَّهِ .
واى بر سختدلانى كه دلهايشان سخت مىشود و به رغم اندرزها ، پندها ، هشدارها و مژدهها به هدايت ميل پيدا نمىكند .
أُولئِكَ فِي ضَلالٍ مُبِينٍ .
اين افراد ، در گمراهى و عذابى خواركننده قرار دارند .
حافظ محمّد بن احمد كلبى در كتاب التسهيل لعلوم التنزيل مىگويد :
روايت شده است : كسى كه خداوند دلش را براى اسلام گشود ، على بن ابيطالب و حمزه و مراد از كسانى كه دلهايشان را سخت گردانيد ، ابو لهب و فرزندانش مىباشند .
آنگاه خداوند قرآن را با صفات زير توصيف مىكند :
1 .
اللَّهُ نَزَّلَ أَحْسَنَ الْحَدِيثِ .
خداوند قرآن را فروفرستاد كه در عقيده ، آيين ، اندرزها ، حكمتها و تمامى اصول و آموزههايش بهترين است .
2 .
كِتاباً مُتَشابِهاً .
كتابى كه از لحاظ روش و مفهوم داراى يك نظم است ، هيچ تضادّى در ميان معانىاش وجود ندارد ، چون اين كتاب از سوى خداوند دانا و حكيم است .
3 .
مَثانِيَ
احكام و اندرزهايش دوتا دوتا مىباشند ؛ زيرا قرآن ميان امر و نهى ، مژده و بيم دادن و امثال آن گرد مىآورد . در كتاب : النواة فى حقل الحياة نوشتهء شيخ عبيدى آمده است :
در قرآن صورتهاى موجودات ؛ همانند و متفاوت به چشم مىخورند . آنگاه تو را بيم مىدهد : آنچه را كه به فضيلتها مربوط مىشود با صداى فرمانده مهربان و آنچه را كه به رذيلتها اختصاص دارد با صداى بازدارندهء غالب بيان مىكند . در اين كتاب ، آرامش عابد و فرياد بلند وجود دارد .
هامش
( 1 ) . آل عمران ( 3 ) آيهء 145 .