زمين و آنچه را كه ميان آنهاست جز به حق نيافريدهايم . و بىترديد قيامت فرامىرسد . پس گذشت كن ، گذشتى نيكو . ( 85 )
هرآينه پروردگار تو آفرينندهاى داناست . ( 86 )
واژگان
الصيحة : در اينجا مراد عذاب است .
مشرقين : هنگامى كه آنان وارد زمان طلوع خورشيد شدند .
السجيل : گل سخت .
متوسّمين : جمع متوسّم : صاحب هوش و مراد از آن در اينجا ، خردمندى است كه از پندها و اندرزها سود مىبرد .
اصحاب الأيكة : مراد قوم شعيب است و واژهء « ايكه » به معناى درخت پرشاخ و برگ و انبوه مىباشد .
الامام : چند معنا دارد و مراد از آن در اينجا ، راه است .
اصحاب الحجر : مقصود ، ثمود ، قوم صالح است و حجر نام مكانى مىباشد كه آنها در آن زندگى مىكردند . برخى گفتهاند : هرمكانى كه پيرامونش را سنگ گرفته باشد ، حجر ناميده مىشود .
الصفح الجميل : گذشت كردن بدون سرزنش ، چنانچه از امام على عليه السّلام نقل شده است .
اعراب
« مشرقين » حال از ضمير « اخذتهم » و همانند آن است « مصبحين » . « آمنين » حال از واو « ينحتون » . « و ان كان اصحاب الأيكة » « ان » مخفف از ثقيله و مهمله ( غير عامل ) و لام پس از آن ، براى جدايى ميان آن و « إن » نافيه است .
تفسير
فَأَخَذَتْهُمُ الصَّيْحَةُ مُشْرِقِينَ .
ضمير « هم » به قوم لوط برمىگردد و معناى جمله