از زيد بن وهب نقل شده كه وى از ربذه عبور مىكرد كه ناگاه ابو ذر را ديد و به او گفت :
چه چيز سبب شد كه تو به اينجا بيايى ؟ او در پاسخ گفت : من در شام بودم و آيهء
« وَ الَّذِينَ يَكْنِزُونَ الذَّهَبَ وَ الْفِضَّةَ »
را خواندم ، و معاويه گفت : اين آيه دربارهء ما نيست ، بلكه دربارهء اهل كتاب است . گفتم : اين آيه هم دربارهء ما و هم دربارهء آنهاست . از اينرو ، وى از من به عثمان شكايت برد و او هم مرا به اينجا ، كه مىبينى ، تبعيد كرد .
2 . كنز در لغت به معناى گردآورى است ، چنانكه گفته مىشود : « كنز المآل ؛ يعنى گرد آورد آن را » . واژههاى ذهب و فضه ، هرچند خاص مىباشند ، لكن حكم آنها عام و فراگير است و تمام انواع مال را دربرمىگيرد ، حتّى زمين ، معادن ، درخت ، ساختمان ، حيوانات ، كارخانهها و كشتىها را نيز شامل مىشود ؛ زيرا مراد از كسانى كه خداوند آنها را به عذابى دردناك تهديد كرده ، ثروتمندان بخيل است و نه خصوص دارندگان سكّههاى طلا و نقره ؛ زيرا در غير اين صورت صاحبان نفت و ديگر سرمايهداران ، خوشبختترين مردم و بزرگوارترين آنان در پيشگاه خدا در دنيا و آخرت به شمار مىرفتند . شاهد بر فراگير بودن مقصود آيه ، آن است كه نزول اين آيه بر مسلمانان سخت و دشوار آمد ؛ زيرا آنان تمام اموال را از آيه برداشت كردند و هنگامى كه در اينباره از پيامبر صلّى اللّه عليه و آله پرسيدند ، او نيز برداشت آنها را تأييد كرد و فرمود : « خداوند زكات را تنها بدين سبب واجب كرد كه باقى اموال شما را پاكيزه سازد و ميراث را تنها بر اموالى واجب كرد كه پس از شما برجاى مىماند » .
3 . انفاق در راه خدا اين موارد را دربرمىگيرد : دفاع از دين و ميهن ، ساختن مدارس ، درمانگاهها و پرورشگاههاى يتيمان ، صدقه دادن به ناداران ، بخشيدن به اهل و عيال و بهترين مورد انفاق ، موردى است كه موجب عزت و سربلندى حق و طرفداران آن شود .
4 . مذاهب چهارگانه بر اين موضوع وحدتنظر دارند كه جز زكات حق ديگرى به