است ؛ يعنى چگونه از يكتاپرستى به سوى شرك روى برمىگردانيد و مقصود از جملهء : « فأنّى تؤفكون » نيز همين معناست .
اعراب
فأنّى تصرفون . « أنّى » مجرور به « الى » كه حذف شده و در تقدير : « الى اين تصرفون » بوده است و عامل آن ، فعل مذكور ( تصرفون ) است و از اين قبيل است جملهء :
« فأنّى تؤفكون » . مصدر ريخته شده از « أنّهم » و خبرش ، مجرور به لام محذوف و عامل آن ، « حقّت » است ؛ يعنى « حقت كلمة ربّك عليهم لعدم ايمانهم » .
تفسير
اركان ايمان عبارتند از : 1 . يكتاپرستى ؛ 2 . نبوّت ؛ 3 . دوباره زنده شدن در روز قيامت . قرآن دلايلى مختلف بر اثبات اين اركان آورده است كه قبلا به تفصيل بيان شد . آياتى كه هماكنون به تفسير آنها مىپردازيم و آياتى كه بعدا خواهد آمد ، دربارهء باطل كردن شرك و پندار مشركان آمده است ؛ زيرا مشركان مىپنداشتند كه بتهايشان موجب نزديكى آنان به خداوند مىشود و قيامت و بازپرسى وجود ندارد و قرآن را محمّد صلّى اللّه عليه و إله بر خدا دروغ بسته است . دلايل باطل كردن اين پندارها از اين قرارند :
1 .
قُلْ مَنْ يَرْزُقُكُمْ مِنَ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ
هرعاملى از عوامل روزى ، خواه نزديك و خواه دور ، بايد آسمانى و يا زمينى باشد . از جمله عوامل آسمانى ، باران ، نور و چيزهاى ديگر است كه دانشمندان ، آنها را كشف كردهاند و يا در آيندهء دور و نزديك كشف خواهند كرد . برخى از عوامل زمينى عبارتند از : گياه ، حيوان و معدن . تمام اين عوامل با واسطهء سنتها و نواميس هستى به خدا بازگشت مىكنند ؛ زيرا او آفرينندهء جهان هستى است و مشركان هم به اين حقيقت اعتراف دارند و نيز اقرار مىكنند كه خدا آفريننده و روزىدهنده است .