گويى اين چهرهها با دود و يا غبارى سياه پوشانده شدهاند . امّا بهشتيان ، چهرههايى شاد و خندان دارند : « چهرههايى در آنروز درخشانند . خندانند و شادمانند .
و چهرههايى در آنروز غبارآلودند . در سياهى فرورفتهاند » ؛ « 1 » يعنى غبارى سياه آنها را پوشانده است .
وَ الَّذِينَ كَسَبُوا السَّيِّئاتِ جَزاءُ سَيِّئَةٍ بِمِثْلِها .
خداوند عادل است و هركس را به آنچه استحقاق دارد كيفر مىدهد و به اندازهء ذرّهاى به او ستم نمىكند ، بلكه از بسيارى از خطاهاى او درمىگذرد ؛ زيرا او بخشنده است و بخشش و كرم او براى نيكوكاران چند برابر مىشود .
وَ تَرْهَقُهُمْ ذِلَّةٌ .
گناهكاران را خوارى رسواكننده و تاريكى بدنامى فرامىگيرد و خوارتر و بدنامتر از كسى كه در برابر چشم ديگران رسوا مىشود نيست .
ما لَهُمْ مِنَ اللَّهِ مِنْ عاصِمٍ ؛
كسى نيست كه خشم و عذاب خدا را از آنان جلوگيرى كند .
كَأَنَّما أُغْشِيَتْ وُجُوهُهُمْ قِطَعاً مِنَ اللَّيْلِ مُظْلِماً أُولئِكَ أَصْحابُ النَّارِ هُمْ فِيها خالِدُونَ .
پس از آنكه خداوند فرمود : كسانى كه نيكى مىكنند ، نه سيهروى شوند و نه خوار ، اينك مىگويد : كسانى كه بد كردند چهرههايشان چنان سياه مىشود كه گويى در پارههاى شب تاريك پوشيده شده باشد .
امام على عليه السّلام فرمود : « نيكىاى كه آتش را به دنبال داشته باشد نيكى نيست و بدىاى كه پس از آن ، بهشت باشد بدى نيست و هرنعمتى جز بهشت ، ناچيز و هرگرفتارى جز آتش ، عافيت است » .
وَ يَوْمَ نَحْشُرُهُمْ جَمِيعاً .
همه را در روز قيامت گرد خواهيم آورد ، چه آنان كه نيكى كردهاند و چه آنان كه بدى كردهاند .
ثُمَّ نَقُولُ لِلَّذِينَ أَشْرَكُوا مَكانَكُمْ أَنْتُمْ وَ شُرَكاؤُكُمْ .
فرداى قيامت ، مشركانى كه مىپنداشتند بتها شريكان خدايند در يكجا مىايستند و رودرروى هم قرار مىگيرند ، تا هرگروهى دليل خود را بياورد و
هامش
( 1 ) . عبس ( 80 ) آيههاى 38 - 41 .