انگيزهاى وجود نداشت ، جز منافع مشترك ؛ چراكه دشمنى ميان مشركان و يهوديان پيش از اسلام به اوج خود رسيده بود . به اين ترتيب ، تفسير سخن خداى تعالى براى ما روشن مىشود :
« وَ الَّذِينَ كَفَرُوا بَعْضُهُمْ أَوْلِياءُ بَعْضٍ » .
امّا نظريهء بيشتر مفسران كه مىگويند : مراد از اين آيه آن است كه كافران ، برخى از برخى ديگر ارث مىبرند ، اين نظريه دور از ظاهر لفظ آيه است . ما ، دربارهء اين آيه و منافع مشترك يهوديان و مسيحيان در عصر حاضر ، در تفسير آيهء 51 از سورهء مائده ، تحت عنوان « يهود ، نفت و مسيحيان » سخن گفتيم .
إِلَّا تَفْعَلُوهُ تَكُنْ فِتْنَةٌ فِي الْأَرْضِ وَ فَسادٌ كَبِيرٌ .
« إِلَّا »
در اينجا از دو كلمه تركيب شده است : يكى ان شرطيه و ديگر لاى نافيه . « ها » در
« تَفْعَلُوهُ »
به « نصر » ، در جملهء :
« فَعَلَيْكُمُ النَّصْرُ »
برمىگردد . معناى آيه اين است : اى مسلمانان ! اگر مسلمانى را كه از شما درخواست كمك مىكند ، بر ضدّ كافرانى كه مىخواهند دين او را تباه كنند و به شرك بازگردانند يارى نكنيد ، اين عمل شما فتنه و فساد است ؛ زيرا موجب تسلط شرك بر ايمان و باطل بر حق مىشود .
وَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ هاجَرُوا وَ جاهَدُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَ الَّذِينَ آوَوْا وَ نَصَرُوا أُولئِكَ هُمُ الْمُؤْمِنُونَ حَقًّا لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَ رِزْقٌ كَرِيمٌ .
خداى سبحان در آيهء پيشين ، مهاجران و انصار را با همين لفظ ياد كرد ، تا بيان كند كه بر هريك از آنان واجب است كه ديگرى را يارى دهد و از او دفاع كند . در اينجا بار ديگر همان لفظ را تكرار مىكند تا آنان را ستايش كند و چنين مىگويد :
أُولئِكَ هُمُ الْمُؤْمِنُونَ حَقًّا .
و نيز بدين سبب تكرار مىكند كه مقام آنان و نيز آنچه را در روز قيامت به آنها وعده داده بيان كند و آن عبارت است از : آمرزش گناهان و پاداش بزرگ كه از آن به
« رِزْقٌ كَرِيمٌ »
تعبير شده است .
من سخنى رساتر از سخن امام زين العابدين در وصف مهاجران و انصار نخواندم .
او در حالى كه با پروردگارش مناجات و براى آنان درخواست رحمت و بهشت مىكند ، مىگويد : « پروردگارا ! بهويژه اصحاب محمّد صلّى اللّه عليه و آله را ، آنان كه به خوبى او را