مىشود بدل بعض است از «
أَبَداً
» . « ها » در «
هاهُنا
» براى تنبيه و « هنا » ظرف است و متعلّق به «
قاعِدُونَ
» .
« أَرْبَعِينَ سَنَةً »
ظرف و متعلّق به «
مُحَرَّمَةٌ
» و جملهء
« يَتِيهُونَ »
حال است از ضمير
« عَلَيْهِمْ »
.
تفسير
اين آيات ، قسمتى از داستان بنى اسرائيل است كه آن را بهصورت پراكنده در چند سوره از قرآن بيان ، و برخى از قسمتهاى اين داستان را چندبار تكرار كرده است .
همانگونه كه ملاحظه مىكنيد ، آيات مزبور از لحاظ دلالت آشكار و از لحاظ معنا روشن است .
وَ إِذْ قالَ مُوسى لِقَوْمِهِ يا قَوْمِ اذْكُرُوا نِعْمَتَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ إِذْ جَعَلَ فِيكُمْ أَنْبِياءَ وَ جَعَلَكُمْ مُلُوكاً وَ آتاكُمْ ما لَمْ يُؤْتِ أَحَداً مِنَ الْعالَمِينَ .
موسى نعمتهاى خداوند را براى بنى اسرائيل يادآورى مىكند ، تا اين كار مقدّمهاى باشد براى فرمان جهادى كه بهزودى به آنان خواهد داد و از ميان اين نعمتها سه نعمت را برمىشمارد : اوّل ، خدا در ميان آنان پيامبرانى قرار داد ؛ دوم ، از ميان آنان پادشاهانى پديد آورد ؛ بدينمعنا كه نعمت استقلال را به آنان داد تا خودشان بر خودشان حكومت كنند و [ بديهى است كه ] نعمتى بالاتر از آزادى نيست ؛ سوم ، خدا با آنها به گونهاى رفتار كرد كه با هيچكس نكرد و آن اينكه دشمنان آنان را بدون جنگ و جهاد به هلاكت رسانيد و بدون زحمت كاشت و برداشت ، منّ و سلوى برايشان فروفرستاد و نيز بدون اينكه آنها زمين را بكنند ، آب گوارا از دل سنگ برايشان بيرون آورد و بدون آنكه زحمت بكشند و ساختمانى بسازند ، ابر بالاى سرشان سايه افكند .
با بيان اين نعمتهاى سهگانه ، تفسير آيهء 47 از سورهء بقره را نيز بهدست مىآوريم :
« يا بَنِي إِسْرائِيلَ اذْكُرُوا نِعْمَتِيَ الَّتِي أَنْعَمْتُ عَلَيْكُمْ وَ أَنِّي فَضَّلْتُكُمْ عَلَى الْعالَمِينَ » ؛
بدين ترتيب كه برترى بنى اسرائيل بر اهل زمان خود ، بهسبب فرستادن پيامبران از ميان