واژگان
الفتنة : چند معنا دارد : يكى از آنها عذاب است ؛ نظير آيهء
« وَ اتَّقُوا فِتْنَةً »
كه فتنه به معناى عذاب است ؛ به دليل جملهاى كه در همين آيه آمده است :
« أَنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقابِ » .
فتنه در آيهء
« أَنَّما أَمْوالُكُمْ وَ أَوْلادُكُمْ فِتْنَةٌ »
به معناى دوستى و خواستهاى است كه انسان را از حق بازدارد .
فرقانا :
« يَجْعَلْ لَكُمْ فُرْقاناً » ؛
يعنى قرار دهد براى شما هدايت و نورى كه با آن حق را از باطل جدا كنيد .
اعراب
« لا تُصِيبَنَّ »
نفى است به معناى نهى و ازاينرو به آخر فعل نون تأكيد ملحق شده است . و جمله صفت مىباشد براى
« فِتْنَةً »
. و
« تَخُونُوا أَماناتِكُمْ »
عطف است بر
« لا تَخُونُوا اللَّهَ وَ الرَّسُولَ » .
تفسير
وَ اتَّقُوا فِتْنَةً لا تُصِيبَنَّ الَّذِينَ ظَلَمُوا مِنْكُمْ خَاصَّةً وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقابِ .
اين آيه هشدارى است از سوى خدا به هر فتنهانگيزى كه در زمين ايجاد فساد مىكند ، بهويژه كسانىكه اختلافات دينى را دامن مىزنند و آسايش انسانهاى بىدفاع را مىگيرند و به مستضعفان تجاوز مىكنند . اين هشدار الهى نشان مىدهد كه آثار بد فتنه و مفسدههايش تنها به ستمكاران منحصر نمىشود ، بلكه دامن تمام افراد جامعه اعمّ از پاك و ناپاك را مىگيرد . در تفسير طبرى به نقل از سدى ، كه مفسر بزرگى است ، آمده است كه اين آيه بر اصحاب جمل تطبيق مىشود ؛ يعنى همانها كه با على بن ابى طالب عليه السّلام جنگيدند . رازى در تفسير اين آيه گفته است : « روزى زبير با