اختلاف نكنند و همانطور كه شأن مؤمنان واقعى است ، يكديگر را براى خدا دوست داشته باشند .
آنگاه خدا براى آنان بيان مىدارد كه مؤمنان واقعى كسانى هستند كه داراى ويژگىهاى زير باشند :
1 .
إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ إِذا ذُكِرَ اللَّهُ وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ .
بر اين اساس ، از ديدگاه مؤمنان ، هيچوقت خوف و بيم از نام خدا جدا نمىشود ، خوف از ديدار ، حساب و كيفر او . لكن آنان درعينحال به رحمت خدا اميدوارند ؛ زيرا به اين سخن خدا نيز ايمان دارند :
« قُلْ يا عِبادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلى أَنْفُسِهِمْ لا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ » .
« 1 » همچنين به اين سخن خدا :
« كَتَبَ رَبُّكُمْ عَلى نَفْسِهِ الرَّحْمَةَ » .
« 2 » امام على عليه السّلام در وصف مؤمنان فرموده است : « آنان در مورد بهشت همانند افرادى هستند كه آن را ديده و در آن متنعّم باشند و در مورد دوزخ بهسان كسانى هستند كه آنرا ديده و در آن گرفتار عذاب باشند » . شاعر در وصف مؤمنان مىگويد :
تعادل الخوف فيهم و الرّجاء فلم * يفرط بهم طمع يوما و لا وجل ؛
بيم و اميد در مؤمنان يكسانند نه آز ، روزى در آنان افزايش مىيابد و نه بيم
2 .
وَ إِذا تُلِيَتْ عَلَيْهِمْ آياتُهُ زادَتْهُمْ إِيماناً .
مؤمنان به دين خود آگاهى كامل دارند ، گويى غيب را به چشم خود ديدهاند و حتّى گاهى از آنچه چشم مىبيند شكايت دارند ؛ زيرا برخى از اوقات ، حواسّ انسان دچار اشتباه مىشود و سراب را آب مىبيند و آماس را پيه ؛ امّا در سخن خدا ترديد و احتمال خلاف راه ندارد .
از دين گندم نمىرويد
3 .
وَ عَلى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ .
معناى توكّل بر خدا اين نيست كه با زبان خود
هامش
( 1 ) . زمر ( 39 ) آيهء 53 .
( 2 ) . انعام ( 6 ) آيهء 54 .