الْعِقابِ ؛
و بترسيد از عذابى كه تنها ستمكارانتان را دربر نخواهد گرفت . و بدانيد كه خدا به سختى عقوبت مىكند » .
در جملهء
« إِنْ هِيَ إِلَّا فِتْنَتُكَ »
واژهء « فتنه » به معناى عذاب است و ضمير
« هِيَ »
به « رجفة » كه پيشتر آشكارا ذكر شده است برمىگردد . معناى جملهء
« تُضِلُّ بِها مَنْ تَشاءُ »
اين است كه خدا ، هريك از بندگانش را كه بخواهد عذاب مىكند و معناى
« وَ تَهْدِي مَنْ تَشاءُ »
آن است كه خدا از هركس كه بخواهد اين عذاب را برمىگرداند و معناى آيه بهطور كلّى آن است كه اگر خدا بخواهد به هركس كه استحقاق عذاب را دارد عذاب فرومىفرستد و از هركس كه استحقاق آنرا ندارد برمىگرداند . با اين بيان روشن مىشود كه معناى جملهء
« إِنْ هِيَ إِلَّا فِتْنَتُكَ »
به آنچه پيش از آن آمده و نيز به آنچه پس از آن آمده است ارتباط دارد و نمىتوان بدان استدلال كرد بر اينكه گمراه كردن از سوى خداست . چگونه خدا كسى را گمراه و سپس او را بهسبب گمراهى مجازات مىكند ؟ خدا هرگز ستم را بر بندگانش روا نمىدارد . تنها شيطان است كه دشمن و گمراهكنندهء انسان است ؛ اما خداوند هدايتكننده و يارىدهنده است . « 1 »
أَنْتَ وَلِيُّنا فَاغْفِرْ لَنا وَ ارْحَمْنا وَ أَنْتَ خَيْرُ الْغافِرِينَ . وَ اكْتُبْ لَنا فِي هذِهِ الدُّنْيا حَسَنَةً وَ فِي الْآخِرَةِ إِنَّا هُدْنا إِلَيْكَ
هيچ ترجمانى براى اين مناجات ، بالاتر از سخن سرور شهيدان امام حسين بن على عليه السّلام وجود ندارد ، در آنهنگام كه هزاران تن از هرسوى او را در ميان گرفته بودند و او يكه و تنها مانده بود ، به پروردگارش روىآورد و از دشمنان خود به او پناه برد و عرضه داشت : « خداوندا ! در هر مصيبتى تكيهگاه من تويى ، در هر سختى اميدم تويى ، در هر مشكلى كه بر من فرود آيد تكيهگاه و كمك من تويى ، چهبسيار مصيبتى را كه موجب ضعف قلب ، كم شدن صبر ، خوارى دوست و خوشحالى دشمن مىشود ، بر من فروفرستادى و من به سبب دوست داشتن تو و روىبرتافتن از ديگران ، به تو شكايت بردم و تو به من گشايش عطا كردى و آن
هامش
( 1 ) . رك : بخش « هدايت و گمراهى » ، ج 1 از همين تفسير ، آيهء 2 از سورهء بقره .