وَ الَّذِينَ هُمْ بِآياتِنا يُؤْمِنُونَ . الَّذِينَ يَتَّبِعُونَ الرَّسُولَ النَّبِيَّ الْأُمِّيَّ .
رحمت به معناى پاداش الهى تنها كسانى را دربر مىگيرد كه از خدا باك داشته باشند و از ثروت خود در راه او ببخشند و هرگاه خبر نبوت محمّد صلّى اللّه عليه و آله به آنها برسد ، به او ايمان بياورند . . . اينكه خداوند تنها از مال نام برده ، بدان سبب است كه پيشتر آن را بيان كرديم . دليل ديگر آنكه سخن دربارهء يهود است و مال و ثروت ، خداى آنان است كه جز آن خداى ديگرى را باور ندارند . خداوند حضرت محمّد صلّى اللّه عليه و آله را در اين آيه با ويژگىهاى زير وصف كرده است :
1 .
الرَّسُولَ النَّبِيَّ الْأُمِّيَّ .
پيامبر امّى . امّيّت ( كسىكه خواندن و نوشتن نمىداند ) صفتى است كه از ميان پيامبران تنها به او اختصاص دارد ، تا نشان دهد كه او به رغم امّيّت خود ، مردم را از تاريكىها به روشنايى بيرون آورد و در زندگى تمام امّتها در هر زمان و مكانى تأثير گذارد .
2 .
الَّذِي يَجِدُونَهُ مَكْتُوباً عِنْدَهُمْ فِي التَّوْراةِ وَ الْإِنْجِيلِ .
به تفسير آيهء 146 از سورهء بقره ، ج 1 رجوع كنيد و نيز به بخش « آيا پيامبران همگى شرقى هستند ؟ » ج 2 ، آيهء 163 از سورهء نساء .
3 .
يَأْمُرُهُمْ بِالْمَعْرُوفِ وَ يَنْهاهُمْ عَنِ الْمُنْكَرِ .
به ج 2 ، آيه 104 و 110 از سورهء آل عمران رجوع كنيد .
4 .
وَ يُحِلُّ لَهُمُ الطَّيِّباتِ وَ يُحَرِّمُ عَلَيْهِمُ الْخَبائِثَ ؛
چيزهاى پاكيزه را بر آنها حلال و ناپاك را حرام مىكند .
5 .
وَ يَضَعُ عَنْهُمْ إِصْرَهُمْ وَ الْأَغْلالَ الَّتِي كانَتْ عَلَيْهِمْ .
« إصر » به معناى سنگينى كه مانع از حركت انسان شود و مراد از « أغلال » ، مشقت و سختى است . خداوند برخى از چيزهاى پاكيزه را كه در آيهء 146 از سورهء انعام بدان اشاره كرده ، بر بنى اسرائيل حرام نموده است . چنانكه آيين موسى عليه السّلام نيز بسيار سخت بود ، تا آنجا كه هرگاه كسى توبه مىكرد ، تنها در صورتى توبهء او پذيرفته مىشد كه خود را مىكشت : « اينك به درگاه