خِنزِيرٍ » .
« إِلَّا ما حَمَلَتْ »
،
« ما »
در موضع نصب بنابراين كه استثناى منقطع است از
« شُحُومَهُما »
.
« ذلِكَ »
مفعول است براى
« جَزَيْناهُمْ »
.
تفسير
قُلْ لا أَجِدُ فِي ما أُوحِيَ إِلَيَّ مُحَرَّماً عَلى طاعِمٍ يَطْعَمُهُ إِلَّا أَنْ يَكُونَ مَيْتَةً أَوْ دَماً مَسْفُوحاً أَوْ لَحْمَ خِنزِيرٍ فَإِنَّهُ رِجْسٌ أَوْ فِسْقاً أُهِلَّ لِغَيْرِ اللَّهِ بِهِ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ باغٍ وَ لا عادٍ فَإِنَّ رَبَّكَ غَفُورٌ رَحِيمٌ .
الرّجس : پليدى . الفسق : حرام . خداوند پس از آنكه دروغ بستن مشركان بر ذات مقدس خود را دربارهء حلال و حرام بودن خوردنىها بيان كرد ، اينك در اين آيه خوردنىهاى حرام در نزد خدا را بيان مىكند كه عبارتند از : چهار چيز :
مردار ، خون ريخته شده ، گوشت خوك و حيوانى كه بدون بردن نام خدا ذبح شده باشد . بر هيچكس جايز نيست كه از اين چهار چيز بخورد ، مگر اينكه به خوردن آن مجبور شود و در اينصورت ، خوردن از آن تنها به اندازهء دفع ضرر از جان خود جايز خواهد بود . قبلا در تفسير آيهء 173 از سورهء بقره ، ج 1 در اينباره به تفصيل سخن گفته شد . در آنجا به اين پرسش پاسخ داديم كه ظاهر آيه بر منحصر بودن خوراكىهاى حرام در چهار مورد پيش گفته دلالت دارد حال آنكه تعداد آنها زياد است . همچنين در اينباره در تفسير آيهء 3 از سورهء مائده در همين جلد به نحوى گستردهتر سخن گفته شد .
وَ عَلَى الَّذِينَ هادُوا حَرَّمْنا .
مقصود از
« الَّذِينَ هادُوا » ،
يهود مىباشد . خداى سبحان انواع خوراكىهايى را كه در آيهء پيشين آمده بود بر تمام مردم ، چه يهود و چه غير يهود ، حرام كرده است ؛ امّا خوراكىهاى حرامى كه در اين آيه آمدهاند ، تنها به يهود اختصاص دارد ؛ زيرا خدا مىگويد :
« وَ عَلَى الَّذِينَ هادُوا حَرَّمْنا » .
اين خوراكىهاى حرام عبارتند از :
1 .
كُلَّ ذِي ظُفُرٍ ؛
هر حيوان صاحب ناخن ، با تمام اعضايش و بدون استثنا . طبرى