سهگانه اهلى ، يعنى شتر ، گاو و گوسفند وجود داشته باشد ، قاتل مخيّر است كه شبيه حيوان مقتول را ذبح كند و گوشت آن را صدقه دهد و يا با قيمت آن طعام بخرد و به مساكين دهد و به هر مسكين دو مدّ ، يعنى تقريبا 1600 گرم بدهد . برخى گفتهاند : به هر مسكين يك مد طعام دهد . و يا اينكه قاتل در عوض هر دو مد طعام ، يا - بنابر قولى - يك مد طعام ، يك روز روزه بگيرد . معناى سخن خداوند :
يَحْكُمُ بِهِ ذَوا عَدْلٍ
آن است كه دو نفر عادل شهادت بدهند كه اين حيوان اهلى برابر با حيوان وحشى كشته شده است . معناى
هَدْياً بالِغَ الْكَعْبَةِ
آن است كه حيوان مماثل در كنار كعبه ذبح و گوشت آن در ميان مساكين توزيع شود . و اگر از حيوانات سهگانه ( شتر ، گاو ، گوسفند ) همانندى براى حيوان كشته شده پيدا نشد حيوان اهلى ديگر را ، كه همانند حيوان مقتول باشد ، قيمتگذارى كند و با قيمت آن طعام بخرد و صدقه بدهد و يا به ترتيبى كه گفته شد روزه بگيرد .
لِيَذُوقَ وَبالَ أَمْرِهِ .
از آنجا كه شكار كردن در حرم و يا در حال احرام ، هتك حرمتهاى خداوند است ، شكاركننده با كفارههاى ذكر شده مجازات مىشود . جملهء
وَبالَ أَمْرِهِ
بدينمعناست : او بهسبب كار زشت خود مجازات مىشود .
عَفَا اللَّهُ عَمَّا سَلَفَ ؛
خداوند كسى را كه پيش از صدور حكم تحريم شكار كرده باشد ، مىبخشد .
وَ مَنْ عادَ ؛
كسى كه [ حكم تحريم را بشكند و ] دوباره شكار كند
فَيَنْتَقِمُ اللَّهُ مِنْهُ ؛
خدا از او انتقام مىگيرد ؛ چراكه بر گناه پافشارى كرده است .
أُحِلَّ لَكُمْ صَيْدُ الْبَحْرِ وَ طَعامُهُ مَتاعاً لَكُمْ وَ لِلسَّيَّارَةِ
ضمير
« طَعامُهُ »
به
« الْبَحْرِ »
بر مىگردد ، زيرا در دريا غير از شكار ، خوردنىهاى ديگرى نيز وجود دارد و نيز ممكن است اين ضمير به
« صَيْدُ »
برگردد و معنايش اين باشد : خداى سبحان شكار دريا و نيز خوردن آن را حلال كرده است .
مراد از « السّيارة » مسافرانى است كه محرم نباشند .
وَ حُرِّمَ عَلَيْكُمْ صَيْدُ الْبَرِّ ما دُمْتُمْ حُرُماً .
شكار دريا بهطور مطلق حلال است ، امّا شكار صحرا در غير حرم و در غير