اعراب
« النَّفْسَ »
اسم « إنّ » و
« بِالنَّفْسِ »
متعلّق به محذوف خبر آن است .
« الْعَيْنَ »
و مابعدش عطف بر
« النَّفْسَ »
.
« وَ الْجُرُوحَ قِصاصٌ »
به معناى « و انّ الجروح قصاص » است .
« مُصَدِّقاً »
اوّل ، حال از « عيسى » و
« فِيهِ هُدىً »
مبتدا و خبر و جمله ، حال از
« الْإِنْجِيلَ »
است .
« مُصَدِّقاً »
دوم عطف بر جملهء حاليه مىباشد ؛ چرا كه آن نيز حال است .
تفسير
وَ كَتَبْنا عَلَيْهِمْ فِيها أَنَّ النَّفْسَ بِالنَّفْسِ وَ الْعَيْنَ بِالْعَيْنِ وَ الْأَنْفَ بِالْأَنْفِ وَ الْأُذُنَ بِالْأُذُنِ وَ السِّنَّ بِالسِّنِّ وَ الْجُرُوحَ قِصاصٌ .
اين آيه از جملهء آيات احكام و موضوع آن قصاص است . در فقه اسلامى ، باب ويژهاى دربارهء قصاص است . حكمى كه در آيهء فوق آمده ؛ يعنى نفس در برابر نفس و . . . ، از جمله احكامى بهشمار مىرود كه در تورات وجود داشته و شريعت اسلامى هم آن را باطل نكرده است . در هنگام تفسير آيهء 178 از سورهء بقره ، ج 1 ، سخنانى پيرامون قصاص بيان شد .
فَمَنْ تَصَدَّقَ بِهِ فَهُوَ كَفَّارَةٌ لَهُ .
ضمير «
بِهِ
» ، به حقّ قصاص برمىگردد و ضمير در «
فَهُوَ
» به «
تَصَدَّقَ
» برمىگردد ، و آن مصدر برگرفته از «
تَصَدَّقَ
» است و ضمير «
لَهُ
» به كسى كه تصدّق مىكند برمىگردد . معناى جمله آن است كه اگر شخص مورد جنايت ، جنايتكار را ببخشد ، خداوند اين عمل او را كفّارهء گناهانش قرار مىدهد .
وَ مَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِما أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ .
در اينباره ، در تفسير آيهء بعدى سخن گفته خواهد شد .
وَ قَفَّيْنا عَلى آثارِهِمْ بِعِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ مُصَدِّقاً لِما بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ التَّوْراةِ .
ضمير «
آثارِهِمْ
» به پيامبران برمىگردد و معنايش اين است : ما عيسى را پس از پيامبرانى كه بر وفق تورات حكم مىكردند برانگيختيم و او با گفتار