بودند ، حكم مىكردند وَ كانُوا عَلَيْهِ شُهَداءَ . ضمير « كانُوا » به ربّانيون و احبار و ضمير « عَلَيْهِ » به يهود برمىگردد و معناى آن اين است كه خداپرستان و دانشمندان به كتاب خدا عمل مىكردند و از آن تجاوز نمىكردند . ترديدى نيست كه هركس سخنى را مقدّس بشمارد و عملا بدان ملتزم شود ، پيش از آنكه در زبان بگويد آن سخن ، حق و عدالت است ، با عمل خود به حقّانيت آن گواهى مىدهد . فَلا تَخْشَوُا النَّاسَ وَ اخْشَوْنِ وَ لا تَشْتَرُوا بِآياتِي ثَمَناً قَلِيلًا . كسى كه حكم خدا را بداند با آن مخالفت نمىكند ، مگر به يكى از دو سبب : يا بهسبب ترس از دست دادن مقام خود ، و يا بهسبب طمع بهدست آوردن مال . خداوند بهسبب اوّل با اين سخن خود اشاره كرده است : « فَلا تَخْشَوُا النَّاسَ وَ اخْشَوْنِ » و بهسبب دوم با اين سخن خود : « وَ لا تَشْتَرُوا بِآياتِي ثَمَناً قَلِيلًا » . معناى سخن خداوند اين است كه اى دانشمندان يهود ! بر طبق آنچه مىدانيد آن حق است عمل كنيد و از سرزنش هيچ سرزنشكنندهاى نترسيد و نيز حق را به طمع رشوه گرفتن تحريف نكنيد . هرچند در ظاهر ، اين آيه دانشمندان يهود را كه حكم زنا را از سنگسار به تازيانه تغيير دادند ، مخاطب قرار مىدهد ؛ در حقيقت ، هركسى را كه بهسبب ترس از مقام و يا به طمع ثروت ، دست به تحريف و دروغگويى بزند ، دربر مىگيرد . رساترين سخنى كه آيهء فوق را تفسير مىكند ، سخن على عليه السّلام است كه در توصيف اولياى خدا مىگويد : « قرآن بهوسيلهء آنان استوار است و آنان بهوسيله قرآن . جز خدا به كسى اميد ندارند و جز خدا از كسى نمىترسند » . وَ مَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِما أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولئِكَ هُمُ الْكافِرُونَ . خداوند در آيهء بعد چنين مىفرمايد : « فَأُولئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ » . و در آيهء 47 مىگويد : « فَأُولئِكَ هُمُ الْفاسِقُونَ » . در تفسير آيهء 47 بيان خواهيم كرد كه چرا خداوند براى يك موصوف ، چند صفت آورده است ؛ نظير كافر ، ظالم و فاسق .
التفسير الكاشف ( تفسير كاشف ) ( فارسى )ج ٣ — صفحة 103
مساهمون: محمد جواد مغنية
ص١٠٣