را . آنها نماز مىخوانند تا با آن در دنيا شكار و سودى و راه درآمدى به دست آورند .
خداوند فرموده است :
« وَ إِنَّها لَكَبِيرَةٌ إِلَّا عَلَى الْخاشِعِينَ ؛
« 1 » آن ، كارى دشوار است جز بر اهل خشوع » .
سؤال : اگر كسى به انگيزه تقرب به خدا نماز بخواند و در عين حال ، دوست داشته باشد كه مردم او را ببينند تا از صالحان محسوبش كنند و يا اينكه تهمت اهميت ندادن به دين را از وى دفع نمايند ، آيا اينگونه نماز خواندن ريا محسوب مىشود ؟
پاسخ : خير . البته ، مادام كه انگيزهء اصلى ، فرمان و خشنودى خدا و بقيه به تبع آن باشد . از امام صادق عليه السّلام دربارهء مردى پرسيدند كه كار نيكى را انجام مىدهد و شخصى او را مىبيند و او از اين كار خرسند مىشود ؟
امام عليه السّلام فرمود : اشكالى ندارد ؛ زيرا هركسى دوست دارد كه كار نيك او در ميان مردم آشكار گردد . البته به شرط اينكه عمل نيكو صرفا براى تظاهر و خودنمايى نباشد .
يُراؤُنَ النَّاسَ ؛
آنان براى خودنمايى نماز مىخوانند نه براى خدا ؛ زيرا هدفشان از نماز ، تنها شكار و سود است .
وَ لا يَذْكُرُونَ اللَّهَ إِلَّا قَلِيلًا ؛
يعنى تنها در هنگامى كه مردم آنان را ببينند نماز مىخوانند ؛ امّا وقتى كه در خلوت باشند ، مطلقا خدا را ياد نمىكنند . امام صادق عليه السّلام فرمود : « شخص رياكار سه علامت دارد : وقتى تنها باشد ، كاهل و تنبل است ؛ وقتى با مردم باشد فعال است ، و نيز دوست دارد او را به سبب كار انجام نداده ستايش كنند » .
آيا همهء مردم رياكارند ؟
سؤال : هيچكس خود را در نظر مردم آنگونه كه واقعا هست نشان نمىدهد و تمام آنچه را عقيده دارد نمىگويد . كيست كه هرچه را از كسى مىداند به او بگويد ؟ و اگر
هامش
( 1 ) . بقره ( 2 ) آيهء 45 .