معناى
« نُوَلِّهِ ما تَوَلَّى »
آن است كه خدا هر انسان را به چيزى كه از آن يارى خواسته و بدان اعتماد كرده است وامىگذارد ؛ به عنوان مثال : اگر كسى به مال يا به مقام ، يا به سلامت و يا به قبيله تكيه كند و عزت را در آنها بداند ، خدا نيز او را به همان چيز وامىگذارد .
در حديث قدسى آمده است : « سوگند به عزت و جلال خودم ! اميد هركس را كه به مردم اميد ببندد ، نااميد مىكنم » .
اين آيه فوايدى دارد كه برخى از آنها از اين قرارند :
1 . جملهء
« نُوَلِّهِ ما تَوَلَّى »
دلالت دارد كه انسان [ در افعال خود ] مختار است ، نه مجبور ؛
2 . جملهء
« مِنْ بَعْدِ ما تَبَيَّنَ لَهُ الْهُدى »
دليل بر آن است كه اگر كسى تحقيق و تفحص كرد و راه هدايت را نيافت ، كاملا همانند كسى كه دعوت به او نرسيده و معذور است .
البته ، مشروط به اينكه در جستجوى حق باشد و هرگاه حق برايش آشكار شود ، بدان عمل كند ؛
3 . از آيه چنين برمىآيد كه انسان به حكم واقعى خدا مكلّف نيست ، بلكه بدانچه از دليل مىفهمد مكلف است و آنچه از وى خواسته شده ، آن است كه دربارهء حكم خدا به اندازهاى تحقيق كند كه از وجود دلايل و قراين مأيوس شود .
اگر پس از اين تحقيق به واقعيت دست يافت ، دو پاداش دارد و اگر به آن نرسيد ، چنانكه در حديث آمده است ، يك پاداش خواهد داشت ؛
4 . از جمله فوايد آيه ، آن چيزى است كه در تفسير رازى آمده است : از شافعى پرسيدند : در قرآن چه آيهاى بر حجيت اجماع دلالت دارد ؟ او سيصد بار قرآن را قرائت كرد و آيهء
« وَ يَتَّبِعْ غَيْرَ سَبِيلِ الْمُؤْمِنِينَ »
را پيدا كرد ؛ بدين ترتيب كه اين آيه بر حرمت پيروى از راه غير مؤمنان دلالت دارد . بنابراين ، پيروى از راه مؤمنان واجب است و راه آنان ، همان اجماع بر چيزى است .