مىپذيرد و گويى ابدا گناهى را مرتكب نشده است .
معناى
وَ مَنْ يَكْسِبْ إِثْماً فَإِنَّما يَكْسِبُهُ عَلى نَفْسِهِ
آن است كه اگر كسى عمدا گناهى را مرتكب شود ، به خود ستم كرده است ، خواه اين ستم به خود او منحصر شود و يا به ديگرى نيز برسد . و معناى
وَ مَنْ يَكْسِبْ خَطِيئَةً أَوْ إِثْماً ثُمَّ يَرْمِ بِهِ بَرِيئاً فَقَدِ احْتَمَلَ بُهْتاناً وَ إِثْماً مُبِيناً
آن است كه اگر كسى ، ديگرى را به گناهى نسبت دهد كه در وى نباشد ، بهسان كسى مجازات خواهد شد كه عمدا به كسى دروغ ببندد و تفاوت نمىكند كه خود اين شخص آن گناه را مرتكب شده و از روى قصد به ديگرى نسبت داده باشد ، و اين همان چيزى است كه لفظ « اثم » بدان دلالت دارد . و يا اينكه او خود ، مرتكب هيچ گناهى نشده باشد ؛ لكن اين گناه را به كسى نسبت مىدهد كه هنوز دربارهء او ثابت نشده است و اين همان ، معنايى است كه لفظ « خطيئة » بدان دلالت دارد . هدف آيه اين است كه انسان نبايد گناهى را به كسى نسبت دهد كه هنوز يقين ندارد و چون آفتاب برايش روشن نيست .
وَ لَوْ لا فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكَ وَ رَحْمَتُهُ لَهَمَّتْ طائِفَةٌ مِنْهُمْ أَنْ يُضِلُّوكَ وَ ما يُضِلُّونَ إِلَّا أَنْفُسَهُمْ وَ ما يَضُرُّونَكَ مِنْ شَيْءٍ .
مراد از « طائفة » كسانى هستند كه از آن دزد دفاع كردند و ضمير « منهم » به قوم و ياران او برمىگردد .
« أَنْ يُضِلُّوكَ » ؛
يعنى مىخواستند با سخنان دروغ و ظاهر آراسته تو را فريب دهند و لكن آنان تنها خود را فريب مىدهند ؛ زيرا نتيجهء تلاش در گمراهى ديگران ، گمراهى خود گمراهكننده است . « مضلّ » ، يعنى كسى كه خود ، گمراه است و افزون بر آن ديگرى را گمراه مىكند . خلاصهء معناى آيه آن است كه گروهى از ياران و قوم دزد ، توطئه كردند كه تو را از حق منصرف كنند و كوشيدند كه تو را وادارند تا از رفيق آنان طرفدارى كنى و تو هم نزديك بود فريب آنان را بخورى ؛ لكن خدا تو را از توطئه آنها محفوظ داشت و از اين توطئه آگاهت ساخت و مكر آنان را به خودشان برگردانيد .
اين آيه ، ردّ آشكارى است بر آن عده از مفسران كه ادعا مىكنند ، پيامبر صلّى اللّه عليه و آله از