فَتَبَيَّنُوا إِنَّ اللَّهَ كانَ بِما تَعْمَلُونَ خَبِيراً ؛
يعنى از اين پس تا زمانى كه به چيزى يقين پيدا نكرديد ، كارى انجام ندهيد و كسى را با گمان و تهمت مؤاخذه نكنيد ، چراكه خداوند واقعيتها و انگيزههايتان را مىداند و از شما به سبب آنها ، آنگونه كه استحقاق داريد ، مىپرسد .
فقها اين آيه را از آيات احكام « 1 » قرار داده و دو حكم شرعى را از آن استخراج كردهاند :
1 . وجوب تحقيق و تفحص در هرچيزى ، بهويژه دربارهء احكام شرعى و بالاخص احكامى كه به خون و مال مردم مربوط مىشوند . فقها دربارهء اين دو و نيز در مورد فروج ، احتياط را واجب دانستهاند .
2 . هركس كلمهء اسلام را بر زبان جارى كند و بگويد : من مسلمانم ، حكم او حكم ساير مسلمانان است ؛ از لحاظ ازدواج ، ارث و ديگر احكامى كه صرفا بر اظهار اسلام مترتب است ، نه بر اسلام واقعى و حقيقى .
هامش
( 1 ) . هر آيهاى كه حكم شرعى از آن استخراج شود ، از آيات احكام است ؛ نظير آيات حج ، روزه ، ازدواج ، ارث و چيزهايى كه خوردن آنها حرام است و تعداد اين آيات به پانصد آيه مىرسد . فقهاى شيعه و سنى كتابهاى جداگانهاى را دراينباره تأليف كردهاند . از كتابهاى اهل سنت آيات الاحكام اثر جصّاص است و از جمله كتابهاى شيعى در اين زمينه ، كنز العرفان فى آيات الاحكام اثر مقداد .