مىكردند فريب دهند . اين آيه ردّ قاطعى است بر ادعاى كسانىكه مىگويند : تمام اصحاب پيامبر عادلند و مجرد همصحبت شدن با پيامبر ، شخص را از هر شبههاى نگاه مىدارد .
فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ وَ تَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ .
خطاب به پيامبر صلّى اللّه عليه و آله است و معناى آن اين است :
حكمت اقتضا دارد كه راز منافقان را افشا نكنى و اسامى آنها را [ در ميان مردم ] اعلام ننمايى و [ در سپردن پستها و زمام امور ] به آنها اعتماد نداشته باش ، و برخوردت با آنها چونان برخورد با مؤمنان مخلص نباشد . روزگار ، خود ، حقيقت آنان را آشكار خواهد ساخت . همانند اين آيه ، آيهء 63 از همين سوره است كه تفسير آن پيشتر بيان شد .
يهود و اعجاز قرآن
أَ فَلا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ وَ لَوْ كانَ مِنْ عِنْدِ غَيْرِ اللَّهِ لَوَجَدُوا فِيهِ اخْتِلافاً كَثِيراً .
در تفسير آيات 23 - 25 از سورهء بقره ، جلد اوّل ، با عنوان « راز اعجاز قرآن » بهطور اجمال دربارهء اين راز سخن گفتيم ؛ زيرا اگر بخواهيم به تفصيل آن بپردازيم نياز به نوشتن كتابى در حجم همين جلد دارد . ما پس از آنكه مدتى در تفسير كار كرديم به رموزى از اعجاز قرآن كريم پى برديم كه علماى مسلمان پيش از ما و حتى كسانىكه دربارهء اعجاز قرآن كتابهاى ويژهاى تأليف كردهاند ، بدانها توجه نكرده بودند . البته ، اين عدم توجه بر اثر كوتاهى آنان نبوده است ، حاشا و كلّا ، بلكه اين كتاب خداست كه اسرار و شگفتىهايش تمام نمىشود :
« قُلْ لَوْ كانَ الْبَحْرُ مِداداً لِكَلِماتِ رَبِّي لَنَفِدَ الْبَحْرُ قَبْلَ أَنْ تَنْفَدَ كَلِماتُ رَبِّي وَ لَوْ جِئْنا بِمِثْلِهِ مَدَداً ؛
« 1 » بگو : اگر دريا براى نوشتن كلمات پروردگارم مركب شود ، دريا به پايان مىرسد و كلمات پروردگار من به پايان نمىرسد ، هرچند درياى ديگرى به مدد آن بياوريم » .
هامش
( 1 ) . كهف ( 18 ) آيهء 110 .