تبييت : به معناى چيزى است كه در شب تدبير شود و مراد از آن در اينجا تزوير است .
تدبّر : انديشيدن و به پايان كار نگريستن .
اعراب
« حَفِيظاً »
حال و صاحب آن ، « كاف » در
« أَرْسَلْناكَ »
است .
« طاعَةٌ »
خبر مبتداى محذوف و به معناى « شأننا طاعة » است و يا اينكه مبتدا و خبرش محذوف و تقدير آن « عندنا طاعة » مىباشد . اعراب جملهء
« كَفى بِاللَّهِ وَكِيلًا »
و اعراب نظير آن در تفسير آيهء 44 و 78 از همين سوره ، قبلا بيان شد .
تفسير
مَنْ يُطِعِ الرَّسُولَ فَقَدْ أَطاعَ اللَّهَ .
تفسير اين آيه در ضمن آيهء 59 از همين سوره بيان گرديد .
وَ مَنْ تَوَلَّى فَما أَرْسَلْناكَ عَلَيْهِمْ حَفِيظاً .
وظيفهء رسول از خود همين كلمه مشخص مىشود ؛ چنانكه معناى كلمهء « شمس » از خود آن مشخص مىگردد . اما حساب و مجازات به خدا مربوط مىشود ، نه به پيامبر
« إِنَّ إِلَيْنا إِيابَهُمْ ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنا حِسابَهُمْ ؛
« 1 » هرآيينه بازگشتشان به سوى ماست . سپس حسابشان با ماست » . ما در جلد اوّل در تفسير آيهء 270 از سورهء بقره دربارهء اين موضوع به تفصيل سخن گفتيم .
وَ يَقُولُونَ طاعَةٌ فَإِذا بَرَزُوا مِنْ عِنْدِكَ بَيَّتَ طائِفَةٌ مِنْهُمْ غَيْرَ الَّذِي تَقُولُ وَ اللَّهُ يَكْتُبُ ما يُبَيِّتُونَ .
ظاهر آيه آن است كه تمام مسلمانان به پيامبر اعلان اطاعت كردند ؛ لكن تمامى آنان در ادعاى خود اخلاص نداشتند ، بلكه گروهى از آنان منافقانى بودند كه چنين صفتى داشتند : مىخواستند پيامبر را با پنهان داشتن خلاف آنچه را اظهار
هامش
( 1 ) . غاشيه ( 88 ) آيهء 25 - 26 .