تخطي إلى المحتوى الرئيسي

التفسير الكاشف ( تفسير كاشف ) ( فارسى ) — صفحة 502

مساهمون:

ص٥٠٢
نبايد براى آزار دادن همسرش مادام كه او حقوق زوجيت را رعايت مىكند ، بهانه‌تراشى كند ، حتّى اگر اين زن وى را دوست نداشته باشد ؛ زيرا حبّ و بغض در اختيار انسان نيست و خداوند نيز جز بر اثر سخن و يا عمل ، كسى را مجازات نمىكند .
إِنَّ اللَّهَ كانَ عَلِيًّا كَبِيراً .
گزيدهء سخن رازى دراين‌باره چنين است : مقصود از سخن خداى تعالى :
« إِنَّ اللَّهَ كانَ عَلِيًّا كَبِيراً »
چند چيز است : 1 . برحذر داشتن شوهران از اين‌كه مبادا بر همسران خود ستم كنند ؛ 2 . خدا جز به حقّ ، كسى را مكلّف نمىسازد ؛ 3 . خداى سبحان انسان را بر چيزى كه خارج از توانش مىباشد دستور نمىدهد . بنابراين ، نبايد شوهران ، همسران خود را به چيزى مكلّف سازند كه از توانشان خارج است ؛ 4 . خدا شخص گناهكار را پس از آن‌كه توبه كند ، به چيزى مكلّف نمىسازد . ازاين‌رو ، وقتى زن از نشوز خود توبه كند ، شما نيز از مجازات وى خوددارى كنيد ؛ 5 . خدا رازهاى مردم را برملا نمىسازد . پس شما نيز بهتر است كه به حالت ظاهرى زن بسنده كنيد و از آنچه در قلب او مىگذرد از قبيل خشمى كه به شما دارد ، جستجو نكنيد . فخر رازى از اشاعره است كه مىگويند خدا مىتواند انسان را به چيزى مكلّف سازد كه خارج از توان اوست . او از اين مذهب در چند مورد از تفسير كبير خود با شدّت تمام دفاع كرده است ، به‌ويژه در هنگام تفسير آيهء 286 از سورهء بقره :
« لا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْساً إِلَّا وُسْعَها » .
لكن در اين‌جا از مذهب سنّتى خود دست برداشته و به فطرت پاكى كه خدا انسان را بر آن آفريده ، بازگشته و سخنى گفته كه اصل آن از اين قرار است : « خدا شما را به چيزى كه در توانتان نيست مكلّف نمىسازد ، پس شما نيز آنان