بِالْإِيمانِ » .
« 1 » در غير مقام نهى همانند « بدّلت هذا بهذا » - به عقيدهء ما - لازم نيست مبدل منه از بدل بهتر باشد . ضمير در « انّه » به « اكل » برمىگردد و آن مصدرى است كه از « لا تأكلوا » به دست مىآيد .
تفسير
وَ آتُوا الْيَتامى أَمْوالَهُمْ .
لازم است شخصى خردمند و امين ، تربيت يتيم را به عهده گيرد و براى امور مالىاش به گونهاى برنامهريزى كند كه به نفع او باشد تا آنگاه كه وى ، خود ، استقلال يابد و سود و ضررش را تشخيص دهد . اين آيه دربارهء اموال يتيمان است و به سرپرستان آنها دستور مىدهد كه اموال يتيمان را نگهدارى نمايند و در آن تصرف زيانآور نكنند و نيز تا وقتى صغيرند ، اموالشان را براى خود آنان خرج كنند و هنگامى كه به سن بلوغ و استقلال مىرسند ، اين اموال را به آنها بسپارند .
وَ لا تَتَبَدَّلُوا الْخَبِيثَ بِالطَّيِّبِ .
مراد از « خبيث » در اينجا مال حرام و مراد از « طيّب » مال حلال است . معناى آيه چنين است : از اموال يتيمان نخوريد و از آن بهره نگيريد ، درحالىكه اموال خودتان را حفظ مىكنيد و اگر چنين كنيد ، طيّب ، يعنى مال خودتان را كه خدا براى شما حلال كرده ، به خبيث ، يعنى مال يتيمان كه آن را بر شما حرام نموده است ، تبديل كردهايد . بنابراين ، آيهء فوق همانند آيهء 61 سورهء بقره است :
« أَ تَسْتَبْدِلُونَ الَّذِي هُوَ أَدْنى بِالَّذِي هُوَ خَيْرٌ ؛
آيا مىخواهيد آنچه را كه برتر است به آنچه فروتر است بدل كنيد ؟ » .
وَ لا تَأْكُلُوا أَمْوالَهُمْ إِلى أَمْوالِكُمْ إِنَّهُ كانَ حُوباً كَبِيراً .
مراد از
« لا تَأْكُلُوا »
در اينجا آن است كه در اموال يتيمان تصرف نكنيد ؛ يعنى از طريق خوردن و بهره بردن بر اموال آنها مسلط نشويد ؛ چنانكه در اموال خود اينگونه رفتار مىكنيد ؛ زيرا وظيفهء شما تنها نگهدارى از اين اموال و بهكارگيرى آنها در راه منافع يتيمان است و اگر از اين حد تجاوز كنيد ، گنهكار و مجرم هستيد .
هامش
( 1 ) . همان ، آيهء 108 .