امّت محمّد صلّى اللّه عليه و آله
[ سوره آلعمران ( 3 ) : آيات 110 تا 111 ]
كُنْتُمْ خَيْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ تَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ تَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ لَوْ آمَنَ أَهْلُ الْكِتابِ لَكانَ خَيْراً لَهُمْ مِنْهُمُ الْمُؤْمِنُونَ وَ أَكْثَرُهُمُ الْفاسِقُونَ ( 110 ) لَنْ يَضُرُّوكُمْ إِلاَّ أَذىً وَ إِنْ يُقاتِلُوكُمْ يُوَلُّوكُمُ الْأَدْبارَ ثُمَّ لا يُنْصَرُونَ ( 111 )
شما بهترين امتى هستيد از ميان مردم پديد آمده كه امر به معروف و نهى از منكر مىكنيد و به خدا ايمان داريد . اگر اهل كتاب نيز ايمان بياورند برايشان بهتر است . بعضى از ايشان مؤمنند ، ولى بيشترين تبهكارانند . ( 110 )
به شما جز اندك آزار ، ديگر آسيبى نرسانند . اگر كارزار كنند ، پشت كنند و به هزيمت روند و پيروز نگردند . ( 111 )
اعراب
« خَيْرَ أُمَّةٍ »
منصوب و حال براى ضمير
« كُنْتُمْ »
است ، زيرا « كان » در اينجا تامّه است . جملهء
« تَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ » ،
محلّى از اعراب ندارد ، چراكه جواب از سؤال مقدّر است . بنابراين ، جملهء مزبور به جملهاى شباهت دارد كه در ابتداى كلام واقع شده باشد .
« لَكانَ خَيْراً » .
اسم « كان » ضميرى مستتر است كه به « ايمان » برمىگردد كه از لفظ
« آمَنَ »
به دست مىآيد ، چنانكه مىگويى : « من صدق كان خيرا له ؛ راستگويى براى او بهتر است » . « اذى » به جاى مفعول مطلق است ؛ يعنى « لا يضرّوكم الّا ضررا يسيرا » .