چيزى ديگر را نمىخواهند و جز متاع دنيا ، هدفى ندارند و اگر خدا را هم عبادت مىكنند به خاطر دنياست . اين دسته ، از نعمتهاى آخرت محروم خواهند بود . دستهء ديگر ، كسانى هستند كه هم دنيا را مىخواهند و هم آخرت را و براى هر دو كار مىكنند . اين دسته ، در فرداى قيامت به عنوان پاداش اعمال شايستهء خود ، بهرهاى وافر از پيشگاه خداوند دريافت خواهند كرد . صاحب تفسير روح البيان از امام على ابن ابى طالب عليه السّلام نقل كرده است كه مراد از « حسنه » در دنيا زن خوب و در آخرت حوريّه است . امّا مراد از
« عَذابَ النَّارِ » ،
زن بد است . حال ، اين روايت درست باشد و يا نباشد ، لكن من فردى را مىشناسم كه از ژرفاى دلش احساس مىكند كه اگر او در ميان جهنّم مىبود و آنگاه مخيّر گذاشته مىشد ميان اينكه از جهنّم بيرون آيد و دوباره با همان زنى كه در دنيا داشت زندگى و معاشرت كند و يا اينكه در جهنّم باقى بماند ، هرآينه ماندن در جهنّم را بر معاشرت با آن زن ترجيح مىداد . زنى كه خداوند همنشينى با او را تبديل به همنشينى با آتش كه از او بهتر است نمود .
وَ اذْكُرُوا اللَّهَ فِي أَيَّامٍ مَعْدُوداتٍ .
مراد از اين ايّام ، ايّام تشريق است و عبارتند از :
يازدهم ، دوازدهم و سيزدهم ذىحجه . بر حاجى واجب نيست كه شب سيزدهم را در « منا » بيتوته كند ، لكن مشروط به اينكه در روز دوازدهم ، پس از زوال و پيش از غروب از منا خارج شود و نيز در حال احرام از شكار كردن و همبستر شدن با زنان خوددارى كرده باشد . با اين بيان ، تفسير سخن خداى تعالى روشن مىشود :
فَمَنْ تَعَجَّلَ فِي يَوْمَيْنِ فَلا إِثْمَ عَلَيْهِ وَ مَنْ تَأَخَّرَ فَلا إِثْمَ عَلَيْهِ لِمَنِ اتَّقى .
يعنى به شرط آنكه از شكار و زنان ، در حال احرام ، پرهيز كرده باشد ؛ امّا اگر با زنان همبستر شده يا شكار كرده باشد و يا درحالىكه او هنوز در منا است خورشيد غروب كرده باشد ، واجب است كه شب سيزدهم را در منا بيتوته كند و در بامداد آن ، رمى جمرهء سهگانه را نيز انجام دهد .