مىكنند . معناى آيه بدين ترتيب است : هرگاه براى انجام حج و يا عمره احرام بستيد و مانعى نظير بيمارى ، يا دشمنى و امثال آن ، نگذاشت كه شما عبادت خود را برطبق دستور شرع كامل كنيد ، در اين صورت ، آن مقدار كه ميسّر است قربانى كنيد كه كمترين آن ، گوسفند ، متوسط آن ، گاو و حدّ اعلايش شتر است .
وَ لا تَحْلِقُوا رُؤُسَكُمْ حَتَّى يَبْلُغَ الْهَدْيُ مَحِلَّهُ .
خطاب به كسانى است كه نمىتوانند حج و يا عمره را به كمال برسانند و بر آنان است كه از احرام به درنيايند ، مگر اينكه يقين پيدا كنند كه قربانيشان در جايى كه ذبح در آنجا واجب مىباشد رسيده است .
مكان ذبح ، در صورتى كه احرام براى حج باشد « منا » و در صورتى كه احرام براى عمره باشد « مكه » است . البته ، آنچه گفته شد در صورتى است كه مانع ، بيمارى باشد ؛ امّا اگر مانع دشمن باشد ، محلّ ذبح همان جايى است كه دشمن راه را بسته است ؛ زيرا هنگامى كه مشركان راه را در حديبيّه بر پيامبر صلّى اللّه عليه و إله بستند و مانع از زيارت خانهء خدا شدند او قربانى خود را در همانجا ذبح كرد .
فَمَنْ كانَ مِنْكُمْ مَرِيضاً أَوْ بِهِ أَذىً مِنْ رَأْسِهِ فَفِدْيَةٌ مِنْ صِيامٍ أَوْ صَدَقَةٍ أَوْ نُسُكٍ .
يعنى اگر محرم به سبب ضرورتى سرش را تراشيد ، مخيّر است كه يكى از سه چيز را كفّاره بدهد : سه روز روزه گرفتن ، يا اطعام شش مسكين و يا قربانى كه حدّ اقلّ آن ، گوسفند است .
فَإِذا أَمِنْتُمْ .
يعنى هرگاه مانعى شما را از كامل كردن حج بازنداشت .
فَمَنْ تَمَتَّعَ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِ .
يعنى اگر كسى عمره را به جاى آورد و پس از آن ، در همان سال حج كرد بايد قربانى كند و اين نوع حج را « حج تمتّع » مىنامند كه بر غيراهل مكه واجب است . سبب اينكه حج مزبور را حج تمتّع مىنامند آن است كه تمام آنچه در هنگام عمره بر حاجى حرام بود ، پس از عمره بهرهگيرى از آن بر وى حلال مىشود ، تا اينكه بار ديگر براى حج احرام ببندد .
فَمَنْ لَمْ يَجِدْ فَصِيامُ ثَلاثَةِ أَيَّامٍ فِي الْحَجِّ وَ سَبْعَةٍ إِذا رَجَعْتُمْ تِلْكَ عَشَرَةٌ كامِلَةٌ .