است » . در تفسير روح البيان آمده است : « راه مشروع را ملّت مىنامند ، بدين اعتبار كه پيامبرانى كه اين راه را ابراز داشتند ، آن را براى امّت خود املا كردند [ چراكه واژههاى املا و ملّت همخانوادهاند ] . همچنين ، دين ناميده مىشود ، به اعتبار اينكه بندگان به وسيلهء آن جزا داده مىشوند و شريعت ناميده مىشود ، به اعتبار اينكه محلّ ورود كسانى است كه تشنهء پاداش آن مىباشند .
اعراب
« لَوْ لا »
براى امتناع مىآيد و بر دو جمله داخل مىشود : يكى اسميه و ديگرى فعليه ؛ نظير « لو لا زيد لأكرمتك » ؛ يعنى « لو لا زيد موجود . . . » . بنابراين ، خبر مبتدا غالبا محذوف است . ابن مالك مىگويد : « پس از لولا ، غالبا خبر حذف مىشود » .
همچنين ، « لو لا » براى تحضيض ( تشويق ) مىآيد ؛ يعنى تشويق به انجام كارى و در اينصورت ، تنها بر فعل مضارع و يا فعلى كه به معناى آن باشد داخل مىشود - چنان كه ابن هشام در مغنى گفته است ؛ همانند : « لو لا تستغفرون » يعنى « هلّا تستغفرون ؛ چرا طلب آمرزش نمىكنيد ؟ »
تفسير
وَ قالَ الَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ لَوْ لا يُكَلِّمُنَا اللَّهُ أَوْ تَأْتِينا آيَةٌ كَذلِكَ قالَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ مِثْلَ قَوْلِهِمْ تَشابَهَتْ قُلُوبُهُمْ قَدْ بَيَّنَّا الْآياتِ لِقَوْمٍ يُوقِنُونَ .
كسانى كه به سركشى و دشمنى ادامه مىدادند ، به پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و إله مىگفتند : ما هرگز به تو ايمان نمىآوريم ، تا اينكه خدا به ما بهطور شفاهى بگويد : تو پيامبر مىباشى ، يا اينكه فرشتهاى را بفرستد و او در اينباره به ما خبر دهد و يا معجزاتى را كه به تو پيشنهاد كرديم براى ما بياور ، از قبيل آنچه خداوند در سورهء اسراء آيهء 90 و پس از آن حكايت كرده است : « گفتند : به تو ايمان نمىآوريم تا براى ما از زمين چشمهاى روان سازى . . . يا به آسمان بالا روى و