العدل : به فتح « عين » متضاد ستم است و مراد از آن در اينجا ، فديه مىباشد ؛ امّا العدل : به كسر « لام » به معناى برابر است .
اعراب
« يَوْماً »
جانشين مفعولبه است كه حذف شده و در تقدير عبارت چنين است :
« اتقوا عذاب يوم » و يا « شرّ يوم » .
« شَيْئاً »
نيز مفعولبه است و برخى مىگويند : جايز است كه مفعول مطلق باشد ؛ زيرا « شىء » در اينجا به معناى جزاست .
تفسير
يا بَنِي إِسْرائِيلَ اذْكُرُوا نِعْمَتِيَ .
اين آيه تأكيدى است بر آيهء پيشين و مقدّمهاى است براى آيات بعدى . در بخش بعدى ، به حكمت تكرار اشاره خواهيم كرد . مراد از « ذكر » در اينجا ، سپاسگزارى است ؛ يعنى نعمت مرا با كمال فرمانبردارى سپاس بگزاريد .
وَ أَنِّي فَضَّلْتُكُمْ عَلَى الْعالَمِينَ .
مقصود آن است كه خداوند بنى اسرائيل را بر ديگر مردم همان عصر فضيلت داده بود . الف و لام در «
الْعالَمِينَ
» به معناى عموم عرفى است و نه عموم حقيقى . براى اثبات صحّت برترى بنى اسرائيل بر ديگران برترى از يك جهت كافى است نه از تمام جهات و اين جهتى كه موجب برترى بنى اسرائيل شده بود عبارت است از : فرستاده شدن پيامبران زياد از ميان آنان از جانب خداوند ؛ چراكه پيامبرانى چون موسى ، هارون ، يوشع ، عزير ، زكريا ، يحيى و . . . همگى از بنى اسرائيل بودند .
در هر صورت ، برترى بنى اسرائيل بر مردم زمانشان از يك جهت ، دليل برترى آنان بر ديگر مردم آن زمان از جنبههاى ديگر نيست و نيز اين موضوع دليل برآن