اعراب
« زَوْجُكَ »
عطف است بر فاعل و يا مفعول معه مىباشد .
« رَغَداً »
قائممقام مفعول مطلق و در تقدير « أكلا رغدا » مىباشد . واژهء « رغد » به معناى فراخى و گستردگى است .
« الشَّجَرَةَ »
بدل از
« هذِهِ »
و
« فَتَكُونا »
منصوب است به « أن » كه پس از « فاء » در تقدير است .
« بَعْضُكُمْ »
مبتدا و
« عَدُوٌّ »
خبر و
« لِبَعْضٍ »
متعلّق به
« عَدُوٌّ » ،
« إما » از دو واژهء « إن » و « ما » ى زايد تركيب شده است . « ما » براى تأكيد زياد شده و اين « ما » ى زايده علت جواز دخول « نون » تأكيد بر « يأتينّكم » شده است ؛ نظير آيهء
« فَإِمَّا تَرَيِنَّ »
و آيهء
« وَ إِمَّا يَنْزَغَنَّكَ » .
تفسير
خدا به آدم و حوّا دستور داد تا در بهشت سكونت گزينند و به استثناى يك درخت ، تمام آنچه را در بهشت وجود دارد براى آن دو مباح كرد ؛ ولى شيطان آنها را با خوردن از [ محصول ] آن درخت فريب داد . وقتى آدم و همسرش خواستهء شيطان را اجابت كردند ، حكمت خدا ايجاب كرد تا آنها را از بهشت بيرون كند و به وسيلهء تكليف و عمل ، سلامت و بيمارى ، سختى و آسايش و آنگاه مردن در وقتى كه اجل فرارسد ، مورد آزمايش قرار دهد . آدم [ پس از خوردن از ميوهء درخت ] احساس گناه كرد و پشيمان شد و از پروردگارش مخلصانه تقاضا كرد تا توبهء او را بپذيرد و خدا نيز توبهء او را پذيرفت و وى را بخشيد ؛ زيرا او توبهپذير و مهربان است . به نظر من ، حوّا نيز به همراه آدم عليه السّلام توبه كرد ؛ لكن خداوند به توبهء او اشاره نكرده است . در نزد خدا ميان مرد و زن تفاوتى وجود ندارد . بنابراين ، هركس خدا را اطاعت كند و عمل شايسته انجام دهد ، خدا نيز او را در بهشت جاى مىدهد و خشنودش مىسازد ، و هر كس از فرمان او سرپيچى و عصيان كند ، وى را وارد جهنّم مىكند و ذليلش مىسازد ،