در اين حديث شريف ، دو ركن از اركان توكّل را كه اعتقاد به آن مشكلتر بوده ذكر فرموده : يكى آنكه انسان بداند ، خداى تعالى كوتاهى نكند در رساندن فضل و خير به او ، و ديگر آنكه فرمان در همه امور ، با حق تعالى است ، و او است صاحب قدرت كاملهء محيطه ، و مجارى جميع امور به دست حق - جلّ وعلا - است . بلكه شايد تصريحاً و تلويحاً به همه اركان توكّل اشاره فرموده باشد ؛ زيرا كه لازمه آنكه مجارى همه امور در دست حق تعالى باشد آن است كه عالِم به همه امور باشد ، و لازمه كوتاهى نكردن در حق بنده آن است كه بخل و منع در او راه نداشته باشد .
و در مستدرك وسائل از جعفريات ، سند به حضرت اميرالمؤمنين - عليه السلام - رساند :
قالَ : « الإيْمَانُ ، لَهُ أرْكَانٌ أرْبَعَةٌ : التَّوَكُّلُ عَلَى اللَّهِ ، وَالتَّفْوِيضُ إلَيْهِ ، وَالتَّسْليمُ لِأَمْرِ اللَّهِ تَعالى ، وَالرِّضَا بِقَضَاءِ اللَّهِ » « 1 » .
هامش
( 1 ) - حضرت اميرالمؤمنين على عليه السلام فرمودند : « براى ايمان چهار ركن است : توكّل بر خدا ، و واگذارى كارها به او ، و تسليم بودن در مقابل امر خداوند ، و راضى بودن به قضاىِ خدا » . ( مستدرك الوسائل ، ج 11 ، ص 215 ، « كتاب الجهاد » ، « أبواب جهاد النفس » ، باب 11 ، حديث 1 ؛ الجعفريّات ، ص 232 ، باب البرّ وسخاء النفس ) .