فصل سوم در بيان مراتب رضا است
بايد دانست كه از براى رضا و ديگر كمالات نفسانيه ، مراتب متكثّره و درجات متشتّته است ، و ما بعضى مراتب را مذكور مىداريم :
درجهء اوّل ، رضاى باللَّه است ربّاً ؛ يعنى رضا به مقام ربوبيت حق است ، و آن به اين است كه عبد سالك ، خود را در تحت ربوبيت حق - تعالى شأنه - قرار دهد و از سلطنت شيطانيه ، خود را خارج كند و به اين ربوبيتِ اللَّه تعالى راضى و خشنود باشد ، و معلوم است مادامى كه شيطان تصرّف در بنده دارد ، چه در قلب او و چه در نفس او و چه در ملك بدن او ، از تحت ربوبيت و تربيت الهيه خارج است و « رَضيتُ بِاللَّهِ رَبّاً » « 1 » نتواند گفت .
پس اول مرتبهء رضا آن است كه پس از دخول در تحت ربوبيتِ اللَّه ، از اين تربيت الهيه خشنود باشد ، و علامت آن ، آن است كه علاوه بر آنكه مشقّت تكليف برداشته شود ، از اوامر الهيه خشنود و خرّم باشد و آن را به جان و دل استقبال كند و منهيّات شرعيه پيش او مبغوض باشد و دلخوش باشد به مقام بندگى خود و مولايى حق .
و اگر كسى در تحت تربيت حق تعالى در اين عالم نرود و خود را تسليم به مقام ربوبيت نكند و سلطنت الهيه را در قلب و ساير اعضاى مملكت خود جايگزين نكند و از تصرفات شيطانى ، خود را تطهير نكند ، معلوم نيست در عالم قبر و برزخ بتواند گفت : « اللَّهُ - جَلَّ جَلالُهُ - رَبّي » .
هامش
( 1 ) - الكافي ، ج 2 ، ص 547 ، « كتاب الدعاء » ، « باب الدعاء في أدبار الصلوات » ، حديث 6 .