احترام و تعظيم كند ، و در محضر او - كه همهء عالم است - ممكن نيست كه مخالفت او كنى ؛ پس اين مخالفتها از احتجاب است و اين احتجاب ، مايهء غرور است .
هان اى عزيز ! از خواب گران برخيز و از اين غرور شيطانى بپرهيز كه اين غرور انسان را به هلاكت ابد رساند و از قافلهء سالكان بازدارد و از كسب معارف الهيه - كه قرّة العين أهل اللَّه است - محروم كند .
و بدانكه با غرور ، مواعظ الهيه و دعوتهاى انبياء و موعظتهاى اولياء اثر نكند ؛ زيرا كه غرور ريشهء همه را بنيانكَن كُند ، و اين از دامهاى بزرگ و نقشههاى دقيق ابليس و نفس است كه انسان را از فكر خود و فكر مرضهاى خود ببرد و موجب نسيان و غفلت شود و اطبّاى نفوس از علاج او عاجز شوند و يكوقت به خود آيد كه كار از اصلاح گذشته و راه چاره بهكلّى مسدود شده . قال [ اللَّه ] تعالى :
وَ أَنْذِرْهُمْ يَوْمَ الْحَسْرَةِ إِذْ قُضِيَ الْأَمْرُ وَ هُمْ فِي غَفْلَةٍ وَ هُمْ لا يُؤْمِنُونَ
« 1 » .
فصل سوم در فرق ميان خوف كه از جنود عقل و رحمان است و ميان قنوط كه از جنود جهل و شيطان است
بدانكه مبادى خوف از حق تعالى و يأس و قنوط از رحمت اللَّه ، مختلف و آثار و ثمرات آنها نيز متفاوت و متمايز است ؛ زيرا كه خوف يا از تجلّى جلال و عظمت و كبرياى حق - جلّ جلاله - است و يا از تفكّر در شدّت بأس و دقت
هامش
( 1 ) - « و آنان را بترسان از روز حسرت كه كار به پايان آمده ، و آنان همچنان در حال غفلت و بىايمانى هستند » . ( مريم ( 19 ) : 39 )