ايمانيه و امور حقه - كه از عالم نور و طهارت و قدس است - مناسبت ذاتيه دارد و با جهالات و اباطيل و اغلوطهها و اكاذيب بىتناسب است .
و در محل خود مقرر است كه علم و عالِم و معلوم بايد با هم متناسب باشد ، و علم غذاى عالم است ؛ و چنانچه غذا با متغذّى بايد مناسب باشد - زيراكه با متغذّى متحد شود - غذاى روحانى با متغذّى نيز بايد متحد شود و با آن بايد مناسب باشد ؛ چنانچه در باب « اتحاد عالم و معلوم » و « عاقل و معقول » مبرهن است « 1 » ، و خداى تعالى در سورهء مباركهء عبس ، آيهء 24 فرمايد :
فَلْيَنْظُرِ الْإِنْسانُ إِلى طَعامِهِ
؛ بايد انسان البته نظر كند به طعام خود .
و در كافى شريف ، سند به حضرت صادق عليه السلام رساند كه در معنى آيهء شريفه فرمود : بايد انسان نظر كند به علمش كه اخذ مىكند ؛ ببيند از كه اخذ مىكند « 2 » .
و شيخ مفيد - رضوان اللَّه عليه - از حضرت باقر عليه السلام به همين مضمون روايت فرموده « 3 » .
پس انسان تا به فطرت اصليهء خود است ، چون از عالم نور و طهارت است ، متناسب با علوم حقيقيه و معارف الهيه و حقايق روحانيه و عوالم غيبيه است ، و وجههء نفس چون آيينهاى است نورانى و صيقلى و بىآلايش به زنگ و كدورت ؛ نقشهاى عالم غيب كه همه از جنس علوم حقه و سنخ معارف است ، در آن
هامش
( 1 ) - الحكمة المتعالية ، ج 3 ، ص 312 .
( 2 ) - الكافي ، ج 1 ، ص 49 ، « كتاب فضل العلم » ، « باب النوادر » ، حديث 8 . در اين نسخه از كافى از امام باقر عليه السلام نقل شده اما در بعضى نسخهها از امام صادق عليه السلام نقل شده است . ( ر . ك : الكافي ، ج 1 ، ص 123 ، طبع دارالحديث ؛ البرهان في تفسير القرآن ، ج 10 ، ص 183 ، حديث 11389 )
( 3 ) - الاختصاص ، ص 4 ؛ البرهان في تفسير القرآن ، ج 10 ، ص 183 ، حديث 11390 .