بازنشستگان و خمودان تفضيل داده ، و درجات آنها را در پيشگاه عظمت خود بزرگ شمرده « 1 » ، و از پافشارى در ميدان جنگها قدردانى فرموده ، و آنها را به اقدام در معركهها و پيشرفت در جنگها تحريص و ترغيب فرموده « 2 » ؛ و تمام اينها در سايه قوّه شريفه غضب انجام گيرد ، و با خمودى و سستى آن ، انسان از تمام اين فضايل محروم شود ، و به ذلّت و خوارى و پستى و اسارت تن در دهد ، و از انجام وظايف انسانى و دينى بازنشيند . از اين جهت ، اگر در كسى اين قوه خامد و خاموش باشد ، بايد به معالجه آن پردازد و علاج علمى و عملى آن كند تا نفس در حال اعتدال درآيد .
فصل سوّم [ در بيان خطرات انحراف قوّهء غضبيّه ]
زيادهروى و افراط در غضب كه بيشتر مردم به آن دچارند ، و در اين حديث شريف از آن تعبير به « سفه » شده است ، از رذائل اخلاق و ذمائم اوصاف است كه انسان را به هلاكت مىكشاند ، و چه بسا كه مايه شقاوت دنيا و آخرت انسان گردد .
انسانى كه اين قوّه در او از حدّ اعتدال خارج است ، و به حدّ افراط و غلبه مايل است ، چه بسا كه موجب هلاكت خود شود ، و دين و دنياى خود را به باد فنا دهد .
در كافى شريف ، از حضرت صادق حديث كند كه پيغمبر فرمود : « غضب
هامش
( 1 ) - اشاره است به آيهء 95 سوره نساء .
( 2 ) - اشاره است به آيات : 65 سوره أنفال ، 38 سوره توبه و 83 سوره نساء .