مقصد بيستم در « حلم » است و ضد آن كه « سَفَه » است
و در آن هفت فصل است :
فصل اوّل [ در بيان معنى حلم و سفه ]
حلم از شعب اعتدال قوّه غضب است . و آن عبارت از ملكهاى است كه نفس را به واسطهء آن طمأنينه حاصل شود كه به زودى و بىموقع ، هيجانِ قوهء غضب او نشود ، و اگر بر خلاف ميل نفسانى او چيزى رخ دهد و به او مكروه يا ناگوارى رسد ، از حوصله بيرون نرود و گسيخته لجام نشود .
و در مقابل آن ، « سَفَهْ » به فتح فاء است از سَفِهَ از باب عَلِمَ يعلَم ؛ يقال : سَفِهَ الرجل ؛ أى عدم حلمُه و سفّه الجهلُ حلمَه ؛ أى أطاشَه و أخَفَّهُ . « 1 » طيش و خفت و سبكى ، در مقابل آن سكونت و بردبارى است و آن ملكهاى است كه به واسطه
هامش
( 1 ) - تاج العروس ، زبيدي ، ج 9 ، ص 390 .