فرموده ، چون ايمان « 1 » و توحيد « 2 » و خشيت « 3 » و خضوع و خشوع « 4 » و امثال آن كه در قرآن شريف مذكور است . « 5 »
و امّا روايات شريفه در اين باب از غايت كثرت قابل احاطه نيست ، و ما از ذكر آنها خوددارى مىكنيم . هر كس مىخواهد رجوع كند به كتب اصحاب « 6 » و در « منية المريد » « 7 » شهيد سعيد « 8 » - رحمه اللَّه - شطر كثيرى از آن مرقوم
هامش
( 1 ) - در قرآن آمده است كه :« وَ الرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ يَقُولُونَ آمَنَّا » .و كسانى كه قدم استوار در علم دارند ، مىگويند به خدا ايمان آورديم . ( آل عمران / 7 ) .
( 2 ) - مانند آيهء هفتم ، سوره آل عمران كه در متن بدان اشاره شد .
( 3 ) - مانند اين آيهء شريفه :« إِنَّما يَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبادِهِ الْعُلَماءُ » .فقط بندگانِ عالم و دانشمندِ خدا ، از او خشيت دارند . ( فاطر / 28 ) .
( 4 ) - چنان كه در قرآن كريم ، زيادتى خشوع را از علامتهاى اهل علم دانسته است ، در آن هنگام كه قرآن بر ايشان تلاوت شود :( إِنَّ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ مِنْ قَبْلِهِ . . .يَبْكُونَ وَ يَزِيدُهُمْ خُشُوعاً ». آنان كه از پيش علم آموختند ، چون قرآن بر آنها تلاوت شود . . . مىگريند ، و بر خشوع ايشان افزوده مىشود . ( إسراء / 109 - 107 ) .
( 5 ) - مانند بكاء و حُزن در آيهء 107 سورهء إسراء و صاحبان درجات بودن در آيهء 11 سورهء مجادله .
( 6 ) - اصول كافي ، ج 1 ، ص 23 ، كتاب فضل العلم ؛ بحار الأنوار ، ج 2 ، ص 25 - 1 ، باب 8 .
( 7 ) - مُنْيَةُ المُريد في آداب المُفيد و المُستفيد ، كتاب ارزشمندى است از تأليفات مرحوم شهيد ثاني ( ره ) در بيان ارزش علم ، آداب تعليم و تربيت ، وظائف استاد و شاگرد و مُفتى و مُستَفتى ، آداب بحث و مناظره و مسائل فراوان با ارزش ديگرى كه مورد نياز هر استاد و شاگردى مىباشد . اين كتاب مفيد از همان زمان تأليف ، مورد توجّه علماء و طلّاب بوده ، و براى استفاده علمى و عملى به آن مراجعه مىشده است . اين اثر گرانبها بارها بطبع رسيده ، و به زبان فارسى نيز ترجمه شده است .
( 8 ) - شيخ زين الدّين على بن احمد عامِلي شامي ، معروف به شهيد ثاني ، يكى از نامآورترين فقهاء و زهّاد روزگار بوده و به وفور تحقيقات مشهور . وى در سال 911 هجرى تولّد يافته و در سال 965 يا 966 هجرى قمرى به جرم تشيّع به دستور رستم پاشا وزير اعظم دولت عثمانى دستگير ، و در اسلامبول به درجهء رفيعهء شهادت رسيد . شهيد ثاني را تأليفات فراوانى است ، و در حدود 83 اثر علمى به او نسبت داده شده كه از آن ميان كتاب الروضة البهيّة في شرح اللّمعة الدّمشقيّة - كه يك دوره كامل فقه اماميّه است - و مسالك الأفهام في شرح شرائع الإسلام ، و منية المريد في آداب المفيد و المستفيد شهرتى به سزا دارند . ( ريحانة الأدب ، ج 3 ، ص 288 - 280 ) .