پس معلوم مىشود اكرميّت حق تعالى علّت براى تعليم علم است ، و اگر چيزى افضل از علم بود ، مناسب بود در اين مقام كه با صيغه افعل التفضيل ذكر شد ، آن مذكور شود . « 1 »
چهارم ، وجهى است كه به نظر نويسنده رسيد در اين حال ، و آن از تفضّلات خداوند كريم است كه تعليم كند ، انسان را آنچه ندانسته است . آن وجه آن است كه خداى تعالى خلقت انسان و تعليم او را به رَبّ محمّد - صلّى اللَّه عليه و آله - نسبت داده ، و رَبّ محمّد - صلّى اللَّه عليه و آله - چنانچه در علم اسماء مقرّر است ، اسم جامع اعظم است ، و اين اسم اعظم مبدأ خلقت انسان كامل است ، و ديگر موجودات لياقت مبدئيت اين اسم را ندارند . و خداى - تبارك و تعالى - از غايت تشريف علم و عظمت آن ، خلقت او را نيز به رَبّ خاص به محمّد - صلّى اللَّه عليه و آله - نسبت داده ، و حق تعالى در مواردى كه عنايت خاص به امرى دارد ، ربّ محمّد - صلّى اللَّه عليه و آله - را ذكر مىفرمايد ، چنانچه از مطالعه قرآن كريم و مراجعه به آيات شريفه كه به اين سياق است ، معلوم شود .
چنانچه در آيه شريفه سوره « هود » فرمايد :
« ما مِنْ دَابَّةٍ إِلَّا هُوَ آخِذٌ بِناصِيَتِها إِنَّ رَبِّي عَلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ »
« 2 » ؛ صراط مستقيم را به ربّ محمّد - صلّى اللَّه عليه و آله - نسبت داده ، و اين علاوه بر تناسب مقام استقامت مطلقه با ربّ انسان كامل ، به واسطه غايت عنايت به مطلوب ، اين اضافه مذكور شده .
و نيز در آيه شريفه تحكيم فرمايد :
هامش
( 1 ) - التفسير الكبير ، فخر الدّين رازي ، ج 2 ، ص 186 - 189 .
( 2 ) - هيچ جُنبندهاى نيست مگر آنكه زمام اختيارش را او گرفته است ، هر آينه پروردگار من بر راهى راست مىباشد . ( هود / 56 ) .