آن روزى كه تو را پس از طى مراحل و مراتب به اصلاب آباء كشاندند ، و ذرّاتى كثيف و قذر بودى ، كدام دست قدرت تو را به رحم امّهات هدايت كرد ؟ و اين مادهء واحدهء بسيطه را ، [ چه كسى ] « 1 » اين اشكال عجيبه مرحمت كرد ؟ با كدام خدمت و عبادت ، لايق صورت انسانيّه شدى ، و اين همه نِعم ظاهره و باطنه را با كدام جديّت به دست آوردى ؟ ! با كدام جديّت و طلبِ تو ، تربيتهاى عالم رحم تمام شد ، و هدايت به صحنه اين عالم شدى ؟ !
و با كدام قابليت و عمل ، دل سخت و سنگين اين انسان را - كه بنى نوع خود را درهم مىدرد - به تو آن طور رحيم و شفيق كرد كه با تمام منّت - پس از آن سختيهاى زائيدن و زحمتها و تعبها - تو را به آغوش جان پرورش دهد ؟ ! اين رحمت و رحمانيت از كيست ، و با كدام طلب و كوشش پيدا شده ؟ ! آن خون كثيف را [ چه كسى ] « 2 » براى تو قبل از آمدن مبدّل به شير لطيف گوارا كرد كه مناسبترين غذاها براى معده ضعيف ناتوان تو باشد ؟ ! كدام جديّت و كوشش مخلوق ، اين تهيهها را ديد ؟ !
عزيزا ! با كدام لياقت و جدّيت و كوشش ، لايق فروفرستادن وحى الهى شدى ؟ ! بزرگترين رحمتهاى الهى و بالاترين نعمتهاى ربّانى ، نعمت هدايت به صراط مستقيم و راهنمايى به طرق سعادت است . آيا كدام كسب و عمل يا كدام لياقت و عبادت اين نعمت بزرگ را براى ما فراهم آورد ؟ آيا با چه سابقهء خدمتى ما لايق وجود انبياء عظام و سفراى كرام الهى شديم ؟
و آيا در كدام يك از اين نِعم ظاهريّه و باطنيّهء الهى كه از حدّ احصاء و شماره
هامش
( 1 ) - در نسخه اصل « كى » آمده است .
( 2 ) - در نسخه اصل « كى » آمده است .