و تعظيم كند ، و در محضر او - كه همهء عالم است - ممكن نيست كه مخالفت او كنى . پس اين مخالفتها از احتجاب است ، و اين احتجاب مايهء غرور است .
هان اى عزيز ! از خواب گران برخيز ! و از اين غرور شيطانى بپرهيز كه اين غرور انسان را به هلاكت ابد رساند ، و از قافلهء سالكان بازدارد ، و از كسب معارف الهيّه - كه قرّة العين اهل اللَّه است - محروم كند .
و بدان كه با غرور ، مواعظ الهيّه و دعوتهاى انبياء و موعظتهاى اولياء اثر نكند ؛ زيرا كه غرور ريشهء همه را بنيانكَن كُند ، و اين از دامهاى بزرگ و نقشههاى دقيق ابليس و نفس است كه انسان را از فكر خود و فكر مرضهاى خود ببرد ، و موجب نسيان و غفلت شود ، و اطباى نفوس از علاج او عاجز شوند ، و يك وقت به خود آيد كه كار از اصلاح گذشته و راه چاره به كلى مسدود شده . قال [ الله ] - تعالى :
« وَ أَنْذِرْهُمْ يَوْمَ الْحَسْرَةِ إِذْ قُضِيَ الْأَمْرُ وَ هُمْ فِي غَفْلَةٍ وَ هُمْ لا يُؤْمِنُونَ » .
« 1 »
فصل سوم در فرق ميان خوف ، كه از جنود عقل و رحمان است ، و ميان قنوط ، كه از جنود جهل و شيطان است .
بدان كه مبادى خوف از حق تعالى و يأس و قنوط از رحمت اللَّه ، مختلف و آثار و ثمرات آنها نيز متفاوت و متمايز است ؛ زيرا كه خوف يا از تجلّى جلال و عظمت و كبرياى حق - جلّ جلاله - است ، و يا از تفكّر در شدّت بأس و دقت
هامش
( 1 ) - و آنان را بترسان از روز حسرت كه كار به پايان آمده ، و آنان همچنان در حال غفلت و بىايمانى هستند .
( مريم / 39 ) .