ملكوت بر او تجلى مىكند و قدس لاهوت بر وى منعكس مىشود و عجائب آيات حق تعالى را مشاهده مىكند و معارف قرآنى را از آن مدارج تلقى مىنمايد ، تلقىاى كه هيچگونه اشتباه و خطائى در آن راه ندارد .
تلقى معارف معارف قرآنى به تعليم الهى از راه دل :
« . . . وَ فِي أَنْفُسِهِمْ »
براى انسان وقتى ميسور است كه از عالم خلق وارسته ، و به عالم امر و تجرد وابسته باشد و غبار و تراب قبر بدن و مشتهيات نفسانى را از سر و باطن خود زدوده باشد ، چنين انسانى كه در هر يك از مقامات باطن ، معناى تازه اى را تلقى مىنمايد و در هر موضوعى از موضوعات قرآنى به قدر عقول مستمع و مخاطب ، تفسير تازهاى ارائه مىدهد .
درجات و مقامات قرآن كريم
وقوله تعالى :
« إِنَّهُ لَقُرْآنٌ كَرِيمٌ فِي كِتابٍ مَكْنُونٍ لا يَمَسُّهُ إِلَّا الْمُطَهَّرُونَ ، تَنْزِيلٌ مِنْ رَبِّ الْعالَمِينَ »
« 1 »
بر همين تفاوت مقامات بطون قرآنى دلالت دارد . زيرا اين اوصاف كه برترين آنها كرامت عند الله تعالى است ، و نازلترينشان ، تنزيل به اين عالم است جملگى به حسب درجات و مقامات ، قرآن است و در بعضى از اين مقامات صرير و صريف قلمهاى ملائكه شنيده مىشود .
علم بطون قرآن از طريق انديشه و قياس يا تقليد و روايت و سماع ، عايد كسى نمىشود بلكه تعلّمى است لدنى به اين معنا كه « يتَلَقَّى
الْقُرْآنَ مِنْ لَدُنْ حَكِيمٍ عَلِيمٍ
» يا با اذن داعيه از غيب جهان از
« مُطاعٍ ثَمَّ أَمِينٍ »
استماع مىنمايد .
و حاصل آنكه براى قرآن ، درجات و مقاماتى است ، چنان كه براى انسان است و نازلترين آن درجات قرآن ، همانى است كه در جلد و غلاف است ، و براى قرآن مجيد در هر مرتبه و مقام حاملانى است كه حفاظ قرآن در همان مرتبه و
هامش
( 1 ) - « واقعه » ، 77 80 .