عليه السّلام : ليس شيء أثقل على الشّيطان من الصّدقة على المؤمن ، و هو تقع في يد الرّبّ تبارك و تعالى قبل أن تقع في يد العبد . « 1 » « ابن سنان گويد فرمود حضرت صادق ، عليه السلام : هيچ چيز گرانتر نيست بر شيطان از صدقه بر مؤمن . و آن واقع شود در دست پروردگار تبارك و تعالى ، پيش از آنكه واقع شود در دست بنده . » و بإسناده عن أبي عبد اللّه ، عليه السّلام ، في حديث قال : إنّ اللّه لم يخلق شيئا إلّا و له خازن يخزنه إلّا الصّدقة ، فإنّ الرّبّ يليها بنفسه . و كان أبي إذا تصدّق بشيء ، وضعه في يد السّائل ، ثمّ ارتدّه منه فقبّله و شمّه ثمّ ردّه في يد السّائل . « 2 » « فرمود حضرت صادق ، عليه السلام : خداى تعالى خلق نفرمود چيزى را مگر آنكه از براى او نگاهبانى است كه او را نگاهدارى كند ، مگر صدقه را كه خداى تعالى نگاهدارى آن را خود فرمايد . و پدرم وقتى صدقه مىداد ، مىگذاشت آن را به دست سائل ، پس از آن ، آن را از او پس مىگرفت و مىبوسيد و مىبوييدش ، پس از آن به سائل ردّ مىفرمود . » و قريب به مضمون اين حديث چندين حديث ديگر وارد است ، « 3 » و دلالت بر بزرگى شأن و عظمت رتبهء صدقه دارد كه خداى تبارك و تعالى امر آن را به كس ديگر محول نفرموده و خود بايد قدرت و احاطهء قيوميهء خود حافظ صورت كاملهء غيبيهء آن گرديده .
و تدبر در اين حديث شريف و امثال آن ، كه در ابواب متفرقهء كتب اصحاب ، رضوان اللّه عليهم اجمعين ، منقول است ، براى اهل معرفت و اصحاب قلوب كشف توحيد فعلى و تجلى قيومى حق را مىنمايد . و اشاره به نكتهء مهمهاى است كه توجه به آن براى كسانى كه قيام به اين امر مهم مىكنند خيلى لازم است . و آن آن است كه انسان بفهمد تصدق در دست كه واقع مىشود ، كه نعوذ باللّه اگر منت و اذيتى در دادن صدقه از انسان نسبت به فقير واقع شود ، اوّل به حق تبارك و تعالى واقع شود ، پس از آن به سائل ، چنانچه اگر تواضع و فروتنى كند و از روى كمال خضوع و مذلت صدقه را به سائل مؤمن تقديم كند ، براى حق تعالى كرده ، چنانچه عالم آل محمد ، صلّى اللّه عليه و آله ، و عاشق جمال حق تعالى ، جناب باقر العلوم ، عليه السلام ، صدقه را پس از وقوع در دست سائل مىبوييد و مىبوسيد و استشمام رايحهء طيبهء محبوب از آن مىكرد . و خدا مىداند براى آن ذات مقدس و عاشق
هامش
( 1 ) فروع كافى ، ج 4 ، ص 3 ، « كتاب الزكاة » ، « باب فضل الصدقة » ، حديث 5 .
( 2 ) فروع كافى ، ج 4 ، ص 9 - 10 ، « كتاب الزكاة » ، « باب صدقة الليل » ، حديث 3 .
( 3 ) مستدرك الوسائل ، ج 7 ، ص 164 - 166 ، « كتاب الزكاة » ، باب 4 از « ابواب الصدقة » ، حديث 1 - 6 .