آزاد فرمايد ، [ 1 ] و حضرت امير المؤمنين ( ع ) هزار بنده آزاد فرمود از كدّ يمين خود ، [ 2 ] و غير ذلك كه ذكر آنها موجب تطويل شود .
در بيان نكتهء ديگر
و ما ختم مىكنيم اين مقام را به ذكر نكتهاى دانستنى . و آن اين است كه در آيهء شريفه وارد است :
لَنْ تَنالُوا الْبِرَّ حَتّى تُنْفِقُوا مِمّا تُحِبُّونَ .
« 1 » يعنى « هرگز به خوبى نايل نشويد ، مگر آنكه در راه خداوند انفاق كنيد از آنچه دوست مىداريد . » و در حديث است كه « حضرت صادق ، عليه السلام ، صدقه مىدادند به شكر ، پرسيدند : « چطور به شكر صدقه مىدهيد ؟ » فرمود : « شكر را از هر چيز بيشتر دوست دارم ، و ميل دارم به آن چيزى كه محبوبترين اشياست پيش من صدقه دهم . [ 3 ] » و در حديث است كه « حضرت امير ، عليه السلام ، جامهاى خريدارى فرمود و از آن خوشش آمد و آن را صدقه داد و فرمود : شنيدم رسول خدا ، صلّى اللّه عليه و آله ، مىفرمود : « كسى كه اختيار كند غير را بر خودش ، خداوند بهشت را روز قيامت براى او اختيار كند ، و كسى كه دوست داشته باشد چيزى را ، پس آن را براى خدا قرار دهد ، خداى تعالى روز قيامت فرمايد : بندگان به يكديگر جزا مىدادند به معروف ، و من جزاى تو را امروز بهشت دهم . [ 4 ] » و روايت شده كه يكى از اصحاب وقتى همين آيهء شريفه وارد شد ، يك باغى داشت بين خويشاوندانش قسمت كرد و آن را از همهء اموالش بيشتر دوست داشت ، پس رسول خدا ، صلّى اللّه عليه و آله ، فرمود : « خوشا به حال تو ! خوشا به حال تو ! كه اين حال سودمندى است براى تو . » [ 5 ] و از براى جناب ابو ذر غفارى ميهمانى آمد . فرمود به او كه من شغلى دارم ، و از براى [ من ] شترهايى است برو بهترين آنها را بياور . ميهمان رفت و يك شتر لاغرى آورد . ابو ذر فرمود : به من خيانت كردى . گفت : بهترين شترها شتر فحل بود ، به يادم آمد روز احتياج شما را به سوى آن . ابو ذر فرمود : روز احتياج من به آن روزى است كه مرا در قبر مىگذارند با آنكه خداى تعالى فرمايد : « هرگز به برّ و نيكويى نرسيد مگر آنكه انفاق كنيد آنچه را دوست مىداريد . » و فرمود در مال سه شريك است : يكى قدر است ، كه فرقى نكند پيش آن كه خوب يا بد آن را ببرد به هلاك
هامش
[ 1 ] عن جعفر بن محمّد ( ع ) أنّه قال في الرّجل يعتق المملوك يعتق اللّه عزّ و جلّ بكلّ عضو منه عضوا من النّار .
وسائل الشيعة ، ج 16 ، ص 2 ، « كتاب العتق » ، باب 1 ، حديث 1 .
[ 2 ] از امام صادق ( ع ) در حديثى بلند مروى است : و لقد أعتق علىّ ، عليه السلام ، ألف مملوك لوجه اللّه عزّ و جلّ ، و برت [ دبّرت ] فيهم يداه . ( على ( ع ) براى خشنودى خداوند عز و جل هزار بنده را از دسترنج خود آزاد كرد . ) منبع پيشين ، ص 3 ، حديث 3 .
[ 3 ] عن أبي عبد اللّه عليه السلام قال : كان يتصدّق بالسّكّر فقيل له : تتصدّق بالسّكّر ! فقال : ليس شى أحبّ إلىّ منه فانا أحبّ أن أتصدّق بأحبّ الأشياء إلىّ . تهذيب الاحكام ، ج 4 ، ص 331 ، « كتاب الصيام » ، « باب الزيارات » ، حديث 104 .
[ 4 ] قد روى عن أبي الطّفيل قال اشترى علىّ ( ع ) ثوبا ، فأعجبه ، فتصدّق به ، و قال : سمعت رسول اللّه يقول : من آثر على نفسه ، آثره اللّه يوم القيامة بالجنة . و من أحبّ شيئا فجعله للّه ، قال اللّه تعالى يوم القيامة : قد كان العباد يكافؤن فيما بينهم بالمعروف ، و أنا أكافيك اليوم بالجنّة . مجمع البيان ، در تفسير آيهء 92 سورهء « آل عمران » .
[ 5 ] روى أنّ أبا طلحة قسّم حائطا له في أقار به عند نزول هذه الآية ، و كان أحبّ أمواله إليه . فقال له رسول اللّه ( ص ) :
بخّ بخّ ! ذلك مال رابح لك . مجمع البيان ، در تفسير آيهء 92 ، سورهء « آل عمران » .
( 1 ) ( آل عمران - 92 ) .