معارف تربيت شده ، اين ترتيب كامل و نظام تام و تمام صادر نتواند شد ، بالضرورة مىفهميم كه از طريق غيب و ماوراء الطبيعه اين شريعت تشريع شده و به طريق وحى و الهام به آن بزرگوار رسيده . و الحمد للّه على وضوح الحجّة .
در نظر داشتم كه مقام ديگرى از تفكر را ، كه آن فكرت در عالم ملك است و نتيجهء آن زهد است ، بيان نمايم ولى چون در مقامات سابقه عنان قلم گسيخته شد و مطلب طولانى ، بلكه خارج از موضوع ، شد لهذا از آن صرف نظر نمودم .
فصل در فضيلت بيدارى شب است
باقى ماند بر ذمهء ما بيان دو فقرهء ديگر از حديث شريف كه مىفرمايد : جاف عن اللّيل جنبك و اتّق اللّه ربّك . جناب مولى امير المؤمنين ، سلام اللّه عليه ، در اين كلام مبارك قرين اعمال قلبيه و تفكرات منّبهه و تقواى پروردگار ، بيدارى شب و تجافى از فراش را براى عبادت قرار داده است ، و اين دليل بر كمال فضيلت و اهميت آن است . چنانچه در احاديث شريفه از اين عمل شريف خيلى تمجيد شده ، و سيرهء ائمهء هدى و مشايخ عظام و علماء اعلام بر مواظبت بر آن بوده بلكه بيدارى در آخر شب را با قطع نظر از عبادت اهميت مىدادند . در كتاب وسائل الشيعة ، كه اعظم شب را با قطع نظر از عبادت اهميت مىدادند . در كتاب وسائل الشيعة ، كه اعظم كتب اماميه و مدار مذهب و مرجع علما و فقها است ، 41 حديث در فضل آن ، و چندين حديث بر كراهت ترك آن ذكر فرموده ، و باز حواله به سابق و لاحق مىفرمايد « 1 » . و البته احاديث در كتب ادعيه و غيره بيش از حد احصاست ، ولى ما براى تيمن و تبرك به ذكر چند حديث مىپردازيم .
عن الكافي بإسناده عن معاوية بن عمّار ، قال سمعت أبا عبد اللّه ، عليه السّلام ، يقول كان في وصيّة النّبىّ ، صلّى اللّه عليه و آله ، لعلىّ قال : يا علىّ أوصيك في نفسك بخصال فاحفظها . ثمّ قال : اللّهمّ أعنه . . . إلى أن قال : و عليك بصلاة اللّيل و عليك بصلاة اللّيل و عليك بصلاة اللّيل . « 2 » « معاوية بن عمّار گويد شنيدم حضرت صادق عليه السلام مىفرمود : بود در
هامش
( 1 ) وسائل الشيعة ، ج 5 ، ص 268 - 281 ، « كتاب الصلاة » ، « ابواب بقية الصلوات المندوبه » ، باب 39 ، 40 .
( 2 ) روضهء كافى ، ج 8 ، ص 79 ، حديث 33 .