نعمتهاى اوست و عذر تقصير به پيشگاه خدا بردن .
آيات و روايات دربارهء شكر و كفران نعمت فراوان است كه نمونههايى از آيات و روايات در اين زمينه را ذكر مىكنيم :
« وَإِذْ تَأَذَّنَ رَبُّكُمْ لَئِنْ شَكَرْتُمْ لَأَزِيدَنَّكُمْ وَلَئِنْ كَفَرْتُمْ إِنَّ عَذَابِى لَشَدِيدٌ » ؛ و نيز به ياد آوريد هنگامى را كه پروردگارتان اعلام داشت اگر شكرگزارى كنيد ، نعمت خود را ) بر شما افزون خواهم كرد و اگر ناسپاسى كنيد ، مجازاتم شديد است ! » . « 1 »
« وَمَنْ يَشْكُرْ فَإِنَّمَا يَشْكُرُ لِنَفْسِهِ وَمَنْ كَفَرَ فَإِنَّ اللَّهَ غَنِىٌّ حَمِيدٌ » ؛ هر كس شكرگزارى كند ، تنها به سود خويش شكر مىكند . و آن كس كه كفران كند ، ( زيانى به خدا نمىرساند ) ؛ چرا كه خداوند بىنياز و ستوده است » .
روايات در اين باب فراوان است كه چند نمونه را مىآوريم :
رسول خدا صلى الله عليه و آله مىفرمايند :
« اسْرَعُ الذُّنُوبِ عُقُوبةً كُفْرانُ النِّعْمَةِ
؛ گناهى كه زودتر از همهء گناهان عقوبتش دامان انسان را مىگيرد كفران نعمت است » . « 2 »
از امام على عليه السلام روايت شده است :
« سَبَبُ زَوالِ النِّعَمِ الْكُفْرانُ
؛ آنچه باعث زوال نعمتها مىشود كفران است » . « 3 »
امّا بعضى از نعمتها هست كه انسان از آن غافل است مثل نعمت فراغت ، تندرستى ، و امنيت . رسول خدا صلى الله عليه و آله در همين مورد فرمودهاند :
« نِعمَتانِ مُكفورَتانِ : الأمنُ والعافِيَةُ
؛ دو نعمت است كه ناديده گرفته مىشود : امنيت و سلامت » . « 4 »
ناسپاسى نعمت سبب زوال نعمتها مىشود ، چون مىدانيم كه خداوند حكيم است ؛ نه بىحساب چيزى به كسى مىدهد و نه بىجهت چيزى را از كسى
هامش
( 1 ) . سورهء ابراهيم ، آيهء 7
( 2 ) . بحارالانوار ، ج 66 ، ص 70
( 3 ) . غرر الحكم ، ج 4 ، ص 121
( 4 ) . خصال ، ص 34