دست سفيهان ( و ناكارآمدان ) نسپاريد » . « 1 »
مىدانيم در اسلام افزون بر رشد و بلوغ شرعى ، امر ديگرى به نام « رشد و بلوغ اقتصادى » مطرح است ، و در سپردن اموال يتيمان به آنان احراز اين رشد ضرورى است .
قرآن كريم مىفرمايد : « « وَابْتَلُوا الْيَتَامَى حَتَّى إِذَا بَلَغُوا النِّكَاحَ فَإِنْ آنَسْتُمْ مِّنْهُمْ رُشْداً فَادْفَعُوا إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ » ؛ يتيمان راچون به حدّ بلوغ برسند ، بيازماييد ؛ اگر در آنها رشد ( كافى ) يافتيد ، اموالشان را به آنها بدهيد » . « 2 »
هنگامى كه سپردن اموال اندك به يك شخص ، مشروط به رشد اقتصادى باشد ، نمىتوان كاروان رشد و توسعه جامعه را به دست افراد كم خرد و ناكارآمد داد ، ازاينرو هنگامى كه حضرت يوسف عليه السلام مىخواهد بر مسند اقتصادى كشور پهناور مصر تكيه زند ، افزون بر وصف تعهّد ، بر كاردانى و تخصص خويش نيز انگشت مىگذارد و مىگويد :
« اجْعَلْنِى عَلَى خَزَائِنِ الْأَرْضِ إِنِّى حَفِيظٌ عَلِيمٌ » . « 3 »
پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله در سفارشى به ابن مسعود مىفرمايد : «
إذا عملت عملًا فاعمل بعلم وعقل ، وإيّاك أن تعمل به غير تدبّر وعلم ، فإنّه - جلّ جلاله - يقول :
« وَلَا تَكُونُوا كَالَّتِى نَقَضَتْ غَزْلَهَا مِنْ بَعْدِ قُوَّةٍ أَنكَاثاً » « 4 » ؛ هنگامى كه در پى انجام كارى بر مىآيى ، آن را با آگاهى و دانايى انجام ده و از انجام كارها بدون عاقبتانديشى و آگاهى بپرهيز ، زيرا خداوند مىفرمايد : « همانند آن زن ( نادان ) نباشيد كه پشمهاى تابيدهء خود را ، پس از استحكام ، وا مىتابيد » . « 5 »
اقدام به كارها بدون تدبير و برنامهريزى و آگاهى از جوانب و زواياى آن ، همانند كار همان زن نادان است كه همهء تلاشهاى خود را بىاثر مىگذارد و زحمات خود را هدر مىدهد . انسانهاى ناكارآمد ، سرمايههاى كشور را هدر مىدهند و بر رنج جامعه مىافزايند .
6 . دانش و كارآزمودگى نيروها
وجود نيروهاى كارآزموده ، آموزش ديده و شايسته براى اجراى برنامههاى توسعه ضرورى است . بدين معنا كه علاوه بر برنامههاى مناسب و رهبران كاردان ، وجود نيروهايى كه بتوانند در بخشهاى مختلف دستگاههاى اجرايى به مدد برنامهريزان برخيزند ، غير قابل انكار است .
نيروهاى آموزش ديدهاى كه بتوانند در پستهاى اجرايى در سطح كشور و در كارخانهها ، كارگاهها ، مزارع ، آموزشگاهها ، بخش خدمات و ديگر نهادهاى مرتبط با توسعه به كار گمارده شوند .
پرورش چنين نيروهايى و فراهم ساختن بسترهاى لازم جهت آموزش و تقويت آموختههاى آنان از شرايط توسعهء پايدار است .
« تربيت نيروى كار يدى و فكرى كه سرمايهگذارى انسانى محسوب مىشود ، از اركان
هامش
( 1 ) . نساء ، آيهء 5 .
( 2 ) . نساء ، آيهء 6 .
( 3 ) . يوسف ، آيهء 55 .
( 4 ) . نحل ، آيهء 92 .
( 5 ) . مكارم الاخلاق ، ص 458 .