شرح و تفسير حق گفتار صحيح
امام عليه السلام در اين گفتار نورانى موارد سكوت و سخن گفتن را به صورت جالب و موجزى بيان كرده ، مىفرمايد : « خاموش ماندن از گفتار حكمتآميز خيرى ندارد همانگونه كه سخن گفتن نابخردانه » ؛ (
لَا خَيْرَ فِي الصَّمْتِ عَنِ الحُكمِ ، كَمَا انَّه لا خَيْرَ في القَوْلِ بِالجَهْلِ
) . همانگونه كه در مصادر ذكر شد اين كلام شريف يكبار ديگر در نهجالبلاغه در حكمت 182 بدون كمترين تغييرى آمده است و اين نشان مىدهد كه مرحوم سيد رضى گاه بر اثر فاصلهء زمانى در گردآورى خطبهها و نامهها و كلمات قصار حكمتآميز فراموش مىكرده كه آن را قبلًا ذكر نموده لذا آن را بار ديگر در ضمن كلمات آن حضرت آورده است .
به هر حال منظور امام عليه السلام از واژهء « حكم » در اينجا قضاوت و داورى در ميان مردم نيست آنگونه كه بعضى از شارحان تصور كردهاند زيرا امام عليه السلام آن را در نقطهء مقابل جهل قرار داده و مىدانيم كه نقطهء مقابل جهل ، علم و دانش و حكمت است .
و اگر به موارد استعمال « حكم » در قرآن مجيد و روايات مراجعه كنيم خواهيم ديد كه « حكم » گاهى به معناى فرمان نبوت و رسالت ، گاه به معناى قضاوت ، گاه به معنى عقل و خرد و گاه به معنى علم و دانش آمده است .