چيز بهسوى پروردگارت پايان مىگيرد » . « 1 » از امام صادق عليه السلام نقل شده است كه فرمود : «
إِنَّ اللَّهَ عَزَّوَجَلَّ يَقُولُ وَأَنَّ إِلى رَبِّكَ الْمُنْتَهى فَإِذَا انْتَهَى الْكَلامُ إِلَى اللَّهِ فَأَمْسِكُوا
؛ خداوند متعال مىفرمايد : ان الى ربك المنتهى يعنى هنگامى كه سخن به خداوند ( وكنه ذات او ) رسيد توقف كنيد و چيزى نگوييد » . « 2 »
و اما جملهء دوم كه امام عليه السلام مىفرمايد : « حقيقت عدل ( عدالت خداوند ) آن است كه او را متهم نسازى » اشاره به اين است كه كسى عقيدهء كامل به عدالت خداوند دارد كه همهء كارهاى او را بر وفق حكمت و عدالت بداند . تقسيم نعمتها در ميان بندگان ، وجود حوادث دردناك در زندگى ، هجوم آفات و بلاها در مواقع خاص به فرد يا گروهى ؛ آرى ، او همهء اينها را از سوى خداوند مىداند و او را متهم به ظلم و بىعدالتى نمىكند و مشكل را در نقصان علم و آگاهى خود از مصالح و مفاسد امروز و آينده مىشمرد . مىگويد : دليلى ندارد كه اينها ظالمانه باشد چراكه خداوند نه نياز به كسى دارد و نه كارى بر خلاف حكمت انجام مىدهد .
* * * اين مطلب در علم كلام و عقايد در بحث عدل الهى تحت عنوان « فلسفهء آفات و بلاها » بهطور مشروح آمده است و ما آن را در كتاب پيام قرآن در بحث عدل الهى بهصورت مشروح آوردهايم .
و بهطور خلاصه امور بسيارى وجود دارد كه ما آن را شرّ و آفت مىناميم در حالى كه در پشت آن مصلحتى نهفته است و در واقع خير و بركت است و بسيار مىشود كه شرور و آفات نتيجهء اعمال خود ماست و گاه كيفر الهى براى پاك كردن ما ، و گاه هشدارى است براى زدودن آثار غفلت و گاه سوء تفاهمهايى است كه با دقت زايل مىشود و . . . .
هامش
( 1 ) . نجم ، آيهء 42 .
( 2 ) . كافى ، ج 1 ، ص 92 .