شرح و تفسير تضاد شخصيت با شهوات سركش
امام عليه السلام در اين گفتار حكمتآميز اشاره به تضادى مىكند كه در ميان شخصيت و شهوتپرستى وجود دارد ، مىفرمايد : « كسى كه براى خود شخصيت قائل باشد شهواتش در برابرش خوار خواهند بود » ؛ (
مَنْ كَرُمَتْ عَلَيْهِ نَفْسُهُ هَانَتْ عَلَيْهِ شَهَواتُهُ
) . « شهوات » جمع « شهوت » به معناى خواستهء دل است و معمولًا به مواردى گفته مىشود كه معقول و پسنديده نيست و يا به تعبير ديگر جنبهء افراطى و ناپسند دارد .
بديهى است كسى كه مىخواهد شخصيتش در ميان مردم و يا حتى براى خودش محفوظ بماند بايد از بسيارى از خواستههاى نفس صرفنظر كند و به تعبير امام عليه السلام آن خواستهها در نظرش خوار و بىارزش باشد زيرا در ميان اين دو تضاد روشنى است .
افراد هوىپرست كه جز شكم و شهوت چيزى نمىفهمند در نظر عموم مردم افرادى پست و بىارزشاند و به همين دليل مطرود هستند .
بنابراين ، عواقب سوء شهوتپرستى تنها مربوط به زندگى آخرت نيست در دنيا هم شهوتپرستان زندگى بدى دارند .
تعبير به «
هانت عليه شهواته
» مفهومش اين نيست كه خواستههاى شهوانى