شرح و تفسير عصاره مفهوم زهد
مىدانيم زهد از امورى است كه در آيات و روايات دربارهء اهميت و فضيلت آن سخن بسيار آمده است ولى ماهيت و حقيقت آن براى گروهى ناشناخته است تا آنجا كه گاه كارهاى رياكارانه و گاهى ابلهانه را به حساب زهد مىگذارند .
امام عليه السلام در اين كلام حكيمانه زهد را به عالىترين صورت توصيف كرده و از آيهاى از قرآن براى اين تفسير كمك گرفته است ، مىفرمايد : « تمام زهد در دو جمله از قرآن مجيد آمده است . خداوند سبحان مىفرمايد : « تا بر گذشته تأسف مخوريد و به آنچه در دست داريد دلبسته و شادمان نباشيد » ؛ (
الزُّهْدُ كُلُّهُ بَيْنَ كَلِمَتَيْنِ مِنَ الْقُرْآنِ : قَالَ اللَّهُ سُبْحَانَهُ :
« لِكَيْلَا تَأْسَوْا عَلَى مَا فَاتَكُمْ ، وَ لَاتَفْرَحُوا بِمَا آتَاكُمْ » ) .
سپس امام عليه السلام چنين نتيجه مىگيرد : « بنابراين آنكس كه بر گذشته تأسف نمىخورد و به آينده ( و آنچه در دست دارد ) دلبستگى ندارد هر دو طرف زهد ( از آغاز تا پايان آن ) را در اختيار گرفته است » ؛ (
وَ مَنْ لَمْ يَأْسَ عَلَى الْمَاضِي ، وَ لَمْ يَفْرَحْ بِالْآتِي فَقَدْ أَخَذَ الزُّهْدَ بِطَرَفَيْهِ
) . اين گفتار حكيمانه كه برگرفته از قرآن مجيد است حقيقت زهد را ازنظر اسلام تبيين مىكند زيرا حقيقت زهد ، وارستگى و آزادگى از زرق و برق دنيا و بىاعتنايى به آن است و نشانهء اين وارستگى و بىاعتنايى در دو چيز آشكار